مقدمه::.
تلسكوپ های بسیار خوبی با استفاده از مصالح ساده ولی با علاقه و زحمت زیاد به دست منجمان متفنن كه تعدادشان همواره در حال افزایش است طرح و ساخته می شود.
ساختمان بعضی از تلسكوپ های دست ساخت ساده است برخی دیگر از حیث پیچیدگی شانه به شانه ی وسایلی می ساید كه در كارگاه های تخصصی ساخته شده اند.در هر مورد تصمیم های زیادی را باید در جریان ساختن تلسكوپ اتخاذ كرد.
نخستین تصمیمی كه باید گرفت این است كه آیا می خواهیم تلسكوپی شكستی بسازیم یا تلسكوپی بازتاب.برتری های نسبی هر كدام را در زیر بر می شمریم.

آ.مزایای تلسكوپ شكستی
1.از این دو نوع تلسكوپی كه شیئی آن عدسی است در صد نوری كه منتقل می كند اندكی بیشتر است-یك عدسی با قطر آزاد 12/5سانتیمتر معادل آینه ای است به قطر آزاد 13/75 سانتیمتر.
2.بررسی نواحی وسیع از آسمان با تلسكوپ های شكستی به وجه كار آتری انجام می گیرد.میدان یك تلسكوپ بازتابی باید محدود به كسری از درجه باشد.
3.هزینه ی نگهداری و تعمیر تلسكوپ ها كم است و برای تلسكوپ های شكستی اندكی كمتر است.اندود آلومینیومی آینه به تدریج خراب می شود و باید هر چند سال یك بار تجدید شود.تلسكوپ شكستی با گذشت زمان زوال نمی پذیرد.تنظیم های آن یك بار كه انجام شد برای همیشه خواهد بود.

ب.مزایای تلسكوپ بازتابی
1.آینه كاملا غیر رنگی (آكروماتیك)است حال آن كه در عدسی حتی پس از تصحیح نقیصه ی رنگی اندكی باقی می ماند.
2.برای كاستن نقیصه ی رنگی به حد اقل قابل قبول باید نسبت فاصله ی كانونی تقسیم بر قطر عدسی شیئی بزرگ مثلا 15 تا 20 باشد در حالی كه شیئی آینه ای كجنمایی رنگی ندارد و فاصله ی كانونی معمولا 3،4 ویا 5برابر قطر است.كوچك بودن نسبت فوق به معنی كوتاه بودن لوله ی تلسكوپ است و در نتیجه سوار كردن و حمل و نقل آن از جایی به جای دیگر آسان خواهد بود.همچنین تلسكوپ های شكستی ای كه نسبت كانونی شان بزرگ است از نظر كار عكس برداری كند اند.شیئی های آینه ای در كار عكس برداری اجرام منفرد و خوشه های ستاره ای هر دو بسیار كار آتر اند.
3.احتمال موفقیت در ساختن تلسكوپ بازتابی خاصه برای یه مبتدی بیشتر است.برای یك مبتدی احتمال این كه بتواند یك آینه ی كاو خوب با انحنای مناسب در چهار سطح كه دوتای آنها باید بر هم منطبق شود بساز.
4.هزینیه ی تلسكوپ بازتابی نیز كمتر است.هزیه ی ساخت یك تلسكوپ بازتابی معمولا كمتر از 50 در صد هزینه ی ساخت تلسكوپی شكستی با شیئی ای به همان اندازه است.
بیشتر منجمان متفنن پس از سنجیدن این عوامل تصمیم به ساختن تلسكوپی بازتابی می گیرند.دستورالعمل مشروح برای هر دو نوع تلسكوپ در زیر خواهد آمد.

جبار ( Ori )، شکارچی ::.

زمان رسیدن به نصف النهار: 5 بهمن؛

مساحت: 594 درجه مربع

این صورت فلکی شاید شناخته شده ترین و زیباترین صورت فلکی در اسمان است. هیچ یک از صورت های فلکی دیگر تا این حد شباهت به نامش ندارد. جبار شمال ستارگان درخشان فراوان است. ستاره های صورت فلکی جبار شباهت به یک شکارچی لاف زن داردکه از هزارها سال پیش در سراسر جهان شناخته شده است.

ستاره ها ::.

ستاره الفای جبار به نام ابط الجوزا ( از نام عربی "خانه دو پیکر" با اشاره به صورت فلکی جوزا گرفته شده است ) با فاصله 310 سال نوری، که شانه شرقی شکارچی را نشان میدهد. طیف ان از نوع M2 Iab و قطرش از مداز مریخ به دور خورشید بزرگتر است. این ستاره با قدر 5/0 و روشنی زیاد و رنگ قرمزش، به ما اجازه میدهد که ان را به خوبی و با چشم غیر مسلح ببینیم. ستاره بتا یا رجل جبار ( قدم جبار ) یک ابر غول ابی - سفید درخشان با طیف B8 Ia به فاصله 910 سال نوری، یکی از درخشنده ترین ستارگان اسمان با قدر 1/0 است. ستاره ( تتا - 1 ) تراپزیوم ( ذوزنقه ) یک ستاره چهارتایی در یک خوشه بسیار جوان واقعه در مرکز سحابی جبار است.

اجرام عمقی اسمان ::.

M42، به عنوان سحابی جبار و همدم ان M43، هر دو به فاصله 150 سال نوری از ما، در زیر کمربند جبار در منطقه شمشیر جبار قرار گرفته اند. ابرهای سبز رنگ سحابی جبار و ستاره تتا ان ، با دوربین های دو چشمی هم مشاهده میشوند، اما از درون تلسکوپ کوچک بسیار تماشایی تر است.

---

صورت فلکی بعدی: جدی ( Cap )، بز دریایی یا بزغاله

جام ( Crt ) | غراب . کلاغ ( Crv ) ::.

جام ( Crt ) ::.

زمان رسیدن به نصف النهار: 5 اردیبهشت؛

مساحت: 184 درجه مربع

جام یا پیاله به وسیله کلاغ برای اپولو حمل شد. گاهی نیز گفته شده که این جامی از شهد بوده که توسط خدیان المپ نوشیده شده است. در حدو 25 درجه جنوب ستاره دم شیر ( ذنب الاسد )، ستاره بتای اسد، جامی به صورت کوچک و شمال ستارگانی 5487 نه چندان درخشنده قرار گرفته است. با کمی حالت تخیل، شما هم ممکن است بتوانید جام یا پیاله ای را در این مکان ببینید. در منطقه جام تعداد زیادی کهکشان ها قرار دارند اما مشاهده انها از درون تلسکوپ اماتور غیر ممکن است.

-------------------------------------------

غراب ( CRV ) ::.

زمان رسیدن به نصف النهار: 20 اردیبهشت؛

مساحت: 184 درجه مربع

بر اساس افسانه ها، غراب در قابل یک کلاغ یا زاغی شناخته میشود که فرستاده شده تا جامی از اب برای اپولو بیاورد. او در این راه کوتاهی کرد و در نتیجه او را به اسمان راندند و تبعید نمودند. در نتیجه او در کنار جام یا پیاله نشانده شد بدون ان که بتواند ابی از ان بنوشد. چهار ستاره اصلی غراب، حالت شبیه به یک ذوزنقه را دارند که میتوان انهارا در زیر ستارگان صورت فلکی سنبله در جنوب غربی ستاره درخشان سماک عزل به سادگی تشخیص داد. غراب دارای چندین کهکشان است، اما هیچ کدام درخشنده تر از قدر یازده نیستند

---

صورت فلکی بعدی: جبار ( Ori )، شکارچی

تلسكوپ 5 متری قسمت دوم::.
ب:عظمت تلسكوپ 5متری
توان های این تلسكوپ عظیم اند به اندازه ی یك ملیون چشم آدمی نور جمع می كند.با آن می توان نور یك شمع را از فاصله ی 5487 16000كیلومتری دید.دو برابر تلسكوپ 2/5 متری كوه ویلسون-یعنی تا فاصله ی 2000 ملیون سال نوری در فضا نفوذ می كند.

پ:برنامه ی تحقیق و دستاورد ها
هدف اصلی این تلسكوپ مطالعه ی 3 حوزه از مسایل عمده ی نجوم بوده است:تكامل ستاره ها ،ساختار جهان و سرشت ماده ی آن.
در نخستین سال های بهره برداری از این تلسكوپ نتیجه ی مهمی عاید آمد.تلسكوپ جدید نشان داد كه خط كش قبلی فواصل نجومی نادرست بوده است فاصله ی كهكشان بزرگ امرات المسلسه كه تا آن زمان 750000 سال نوری بر آورد می شد در سال 1952 به مقدار 1500000 سال نوری و بعدا به دو ملیون سال نوری افزایش یافت.
در سال های 1960 از تلسكوپ 5 متری برای مطالعه ی انتقال سرخ بسیار بزرگ طیف نوری اختر نما ها (كوازار ها)اجسام ستاره مانندی كه به عنوان چشمه های گسیل امواج رادیویی شناسایی شدند استفاده شد.

تلسكوپ های فضایی هابل::.
جو زمین اثرات محدود كننده ای بر دید تلسكوپ های مستقر بر سطح زمین دارد.تلاطم های خرد جوی وجود غبار و رطوبت و آلودگی های نوری كیفیت دید با تلسكوپ های بزرگ را كاهش میدهد.به علاوه جو زمین برخی از طول موج های نور را كاملا جذب می كند.از این رو تلسكوپ های بزرگ را در ارتفاعات بلند و در نقاطی كه جو نسبتا پایدار است مستقر می كنند.جو زمین موجب می شود كه توان تفكیك بهترین تلسكوپ های زمینی از یك ثانیه ی قوس كمتر نباشد.(توان تفكیك در سال های اخیر به 0/5 ثانیه ی قوس رسیده است).برای رهایی از اثارت محدود كننده ی جو باید تلسكوپ را در مداری بیرون جو زمین یا بر سطح ماه قرار دارد و از سطح زمین آن را كنترل كرد.تلسكوپ فضایی هابل بزرگترین تلسكوپی است كه تا كنون بیرون جو زمین مستقر شده است.حد تفكیك آن فقط 0/05 ثانیه ی قوس است یعنی عالم را با ظرافت و حساسیتی بیست برابر تلسكوپ های زمین می نگرد و هیچ دریچه ای از نور مرئی بر چشم تیز بین آن بسته نیست.
آینه ی شیئی تلسكوپ فضایی هابل 2/4 متر است و در گستره ی تابش های مرئی فرابنفش و فروسرخ كار آمد است.تلسكوپ و تشكیلات آن با وزنی در حدود 12 تن در سال 1990 به وسیله ی یك شاتل فضایی در ارتفاع 600 كیلومتر از سطح زمین بر مدار قرار داده شد و هر 95 دقیقه یك بار گرد زمین می گردد.تلسكوپ فضایی هابل یكی از گران ترین و كار آمد ترین ابزار های نجومی است كه تا كنون ساخته شده است.

تلسكوپ 5 متری::.
الف:تاریخچه ی ساخت
اصول فیزیكی تلسكوپ 5 متری همان اصول فیزیكی تلسكوپ های كوچك است.اما مسائل مهندسی ساخت آینه ای به وزن تقریبی 15 تن و طرح دستگاهی كه در مجموع نزدیك به 500تن وزن دارد بسیار عظیم است.
مسایل اساسی طرح و ساخت آن عبارت است از:
1_انتخاب جنس آینه
2_فرایند قالب ریزی و سرد كردن تدریجی آن
3_تراشیدن صیقل زدن و اندودن آلومینیوم
4_طرح و ساخت پایه
5_انتخاب مكان مناسب
آ.ماده ای كه برای آینده به كار می رود باید سخت،سنگین و هم گن باشد باید به آسانی سیقل پذیر باشد و بتواند تا مدتی دراز این صیقل را خفظ كند و با تغییرات معمولی دما فقط اندكی منبسط شود.همه ی این عوامل بسیار با اهمیت اند زیرا 5487 كه سطح آینه باید دقتی در حدود یك ملیونم سانتیمتر داشته باشد.
پس از آزمون مصالح بسیار انتخاب به دو مورد محدود شد:كوارتز گداخته و نوع خاصی از شیشه ی پیركس.ضریب انبساط گرمایی كوارتز گداخته بسیار كم پنج مرتبه كمتر از پیركس است.ولی تراش برای قالب ریزی یك قرص كوارتزی دو سال طول كشید و از آن صرف نظر شد.انتخاب نهایی نوعی شیشه ی پیركس بود كه برای این منظور ساخته شده بود.
ب.قالب ریزی نخستین قرص 5 متری در 25 مارس 1934صورت گرفت كه به كمك ملاقه هایی بزرگ بیست تن شیشه ی گداخته در قالب های آماده ریخته شد و این كار خود یك روز تمام طول كشید.جریان سریع گاز ملتهب شیشه را هم در كوره و هم در قالب در دمای 2000 فاراد نگه می داشت.
به رغم همه ی احتیاط و توجهی كه در طرح به كار رفته بود حادثه ی كوچكی نخستین قالب ریزی قرص را ضایع كرد.قرص دوم در دوم دسامبر بدون اشكال ریخته شد و كار پس از 10 ساعت با موفقیت پایان یافت.سپس در اجاق سرمایش قرار داده شد تا به تانی بسیار سرد شود.این طریقه ی خنك كردنبرای جلوگیری از تنش ها و تغییر شكلهایی كه ممكن است از سرد كردن سریع حاصل شود بسیار مهم است.
دمای اجاق به طور الكتریكی كنترل و با دقت تمام به میزان معینی در هر بیست و چهار ساعت یك بار كاهش داده می شود.پس از ده ماه قرص تا حد دمای معمولی سرد شد و آشكار شد كه از نظر ساخت به همان كمالی است كه مورد نظر بود.
پ.تراش و صیقل دادن با ماشینی انجام شد كه مخصوص این كار ساخته شده بود و در آن سنباده ای سطح قرص را می سایید.
برای تراش اولیه كه به قرص شكل كروی كاوی می داد از سایای كاربید زبری به نام ناتالون مخلوط با آب استفاده شد.بعدا به ترتیب سایای ظریف تری به كار برده شد تا سطح سهمی وار كامل حاصل آید.
برای آنكه اثر گرمای حاصل از اصطحكاك به هنگام تراش به حد اقل رسانده شود جریان تراش به كندی انجام شد-چهار سال تراشیدن و صیقل زدن مدام لازم بود تا آینه سر انجام برای اندودن آلومینیوم آماده بشود.
ت.طرح و ساختن پایه ی استقرار آن حاكی از پیشرفت های بزرگی بود كه در آن سال ها در مهندسی حاصل شده بود.
آینه ی صیقل زده را كه نزدیك به 15 تن وزن دارد می توان بدون كمترین افتادگی یا خمیدن به هر امتدادی قراول رفت.
لوله ی تلسكوپ كه آینه را چنین به كمال جابجا می كند متجاوز از یكصد تن وزن دارد و از لحاظ طراحی سازه ی كار شایان توجهی به شمار می رود.این لوله در حقیقت بخش مركزی مربع شكل میان تهی و صلیبی دارد با حلقه هایی صلب در هر انتها و چنان متوازن است كه به آسانی می توان آن را با دست به هر سمتی حركت داد هرچند كه معمولا توسط موتور الكتریكی كوچكی حركت داده می شود.
ث.پژوهشی دقیق به انتخاب مكانی مناسب انجامید.
منطقه ای كه در حد فاصل 30درجه و 35 درجه عرض جغرافیایی شمالی قرار داردمكان مطلوب است.از این عرض های جغرافیایی میتوان نواحی مهمی از نیم كره ی جنوبی آسمان را رصد كرد و در عین حال ستارگان دور قطبی شمالی به ارتفاع قابل ملاحظه ای بالا ی افق خواهند بود.این ملاحظات جست و جوی مكان را به قسمت هایی از كالیفرنیا ،نیومكزیكو وآریزونا و ایالت های دیگری كه در این منطقه قرار دارند محدود كرد.
عوامل دیگری نیز در این انتخاب مموثر اند:1_ارتفاعی بین 1800 تا 2400 متر از سطح دریا 2_تعداد زیاد شب های بی ابر در طول سال 3_فقدان مطلق زلزمه حتی زلزله های خفیف 4_دسترسی آسان به یك شهر بزرگ.
ارزیابی نقاط مختلف به انتخاب مونت پالورما در 130 كیلومتری شمال شرقی سان دیه گو در كالیفرنیا انجامید.
در آنجا تلسكوپی كه بزرگترین چشم نامیده شده است به كار پر عظمت كاویدن اسرار جهان مشغول بوده است.

---

این بخش را به دلیل طولانی بودن به دو بخش تقسیم كردیم كه بخش دوم را در قسمت بعد قرار می دهیم.
قسمت های بعد : 5487 بخش دوم تلسكوپ 5 متری|تلسكوپ فضایی هابل

تلسكوپ های بزرگ::.
منجمان در جست و جوی دایم خود برای دانش تلسكوپ هایی هر چه بزرگتر طرح می كنند.این تلسكوپ ها آنان را به رویت ستاره هایی قادر می سازد كه به علت نور كمشان بادستگاه های كوچك تر دیده نمی شوند.تلسكوپ های بزرگ تر جزئیات بیشتری از كهكشان های دور دست را آشكار می سازند كه مطالعه ی آنها به فهم كهكشان ما كمك می كند.
به این ترتیب منجم امید وار است كه مسائل بنیادی علم خود را پاسخ گوید.این دانش شواهد با اهمیتی از تاریخ گذشته و از آینده ی محتمل جهان را در اختیار ما می گذارد.
تلسكوپ معروف مونت پالومار در ایالات متحده كه به سال 1948تكمیل شد بر كوه پالوماردر ایالات كالیفرنیا واقع است.شیئی آن آینه ای است به قطر 5 متر.
این تلسكوپ به مدت ربع قرن بزرگترین تلسكوپ نوری دنیا بود.این تلسكوپ را به نام اختر شناس بلند آوازه ی آمریكایی جورج ارلی هیل تلسكوپ هیل نامیده اند.
ساختمان تلسكوپ بزرگتری در اوایل دهه ی 70در اتحاد شوروی سابق كامل شد.این تلسكوپ در شمال غربی تفلیس قرار دارد.قطر آینه ی آن شش متر است و در لوله ای 25 متری كار گذاشته شده است.استقرار آن سمت ارتفاعی است و رایانه ی رقمی پیچیده ای دنبال كردن اجرام سماوی را كنترل می كند.این تلسكوپ متاسفانه به دلیل نقیصه های اپتیكی چندان كار آمد از آب در نیامده است.
ساخت تلسكوپ هایی با آینه های بزرگ تا دهه ی 1980 بسیار گران بود.امروزه روش های ساخت و طراحی جدید امكان ساخت تلسكوپ های بسیار بزرگ را میسر ساخته است.حال دیگر ساخت آینه ای به قطر 5 یا 6 متر كار دشواری نیست.متخصصان میتوانند آینه های بزرگی بسازند كه بسیار سبك تر از آینه های نسل قبل است.به علاوه با یاری تكنیك های پیشرفته اپتیكی و الكترو نیكی می توان با تركیب تعداد تعداد زیادی آینه ی كوچكتر آینه ای ساخت كه معادل یك تك آینه ی بسیار بزرگتر است.
بزرگترین تلسكوپ از این نوع 5487 بر فراز ماو ناكی در هاوایی جای گرفته است.دو تلسكوپ ده متری كه تلسكوپ های كك Iو ككII نام دارند در ارتفاع 4100متری این كوه استقرار یافته اند.هركدام از 36 قطعه ی آینه ی 1/8متری تشكیل شده است.ككI كار خود را از اوایل دهه ی 1990 آغاز كرد.كك I و كك II با هم در پژوهش های تداخل سنجی نجومی به كار می روند.
4 تلسكوپ عظیم 8 متری نیز برای استقرار در كوهستان شیلی در دست ساخت اند.توان جمع آوری نور آن ها مجموعا با یك تلسكوپ 16 متری است و توان تفكیك آن ها بسی بیشتر از تلسكوپ های ك است.

---

قسمت بعد : تلسكوپ 5 متری

 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 تلسكوپ های بازتابی
مقدمه::.
نام نیوتون با این تلسكوپ قرین است.در تلسكوپ بازتابی كار عدسی شیئی را یك آینه انجام می دهد.به جای عدسی آینه ای كاو موجب همگرایی نور ورودی می شود.تصویری كه توسط آینه تشكیل می شود با یك چشمی كه اساسا همان چشمی تلسكوپ نوع شكستی است مشاهده می شود.تقریبا آن چه در باره ی تلسكوپ شكستی گفته شد در اینجا نیز قابل اطلاق است.
نقره اندود كردن آینه::.
بر خلاف آینه های خانگی بر روی آینه ی تلسكوپ یعنی بر سطح كاو آن یك لایه نقره قرار داده می شود و شیشه صرفا تكیه گاه نقره به شمار می رود.قرار گرفتن نقره بر سطح پیشین شیشه جذب نور را از میان می برد.نور از شیشه نمی گذرد و بر اثر جذب قسمتی از شدت خود را از دست نمی دهد.اشكال كار این است كه لایه ی نقره ی بی حفاظ پس از مدتی كدر می شود و باید هر از چندگاه آینه را مجددا نقره اندود كرد.
در سال های اخیر فرایند آلومینیومی كردن به تدریج جانشین نقره اندود كردن شده است.اخیرا پی برده اند كه بخار آلومینیوم چون بر شیشه بنشیند سطح درخشانی را پدید می آورد كه از بسیاری لحاظ بر سطح نقره ای برتری دارد.اندودا باید در خلاء انجام گیرد.آلمینیومی كه به این طریق اندود شود كدر نمی شود.در نخستین برخورد با هوا روی آن را لایه ی نازك شفاف و بسیار سختی از اكسید آلومینیوم می پوشاند كه آلومینیوم زیری را از هر بر هم كنشی با هوا مانع می شود.
خصیصه ی برتر دیگر اندود آلومینیوم آن است كه نور فرابنفش را منعكس می كند.نقره منعكس كننده ی بسیار بدی برای این اشعه كوتاه موج است.
ولی نقره نور سرخ رنگ را بهتر منعكس می كند.نقره به طور كلی از نظر بازتاب تاحدب بهتر است.نقره در بهترین شرایط 95درصد كل نور و آلومینیوم فقط 90درصد آن را منعكس میكند.
طرح نور شناختی تلسكوپ::.
آینه در انتهای تحتانی لوله سوار می شود.نور بازتابیده تصویر را در وسط اشعه ی ورودی تشكیل می دهد.برای این كه بتوان این تصویر را مشاهده كرد باید آن را نقل مكان داد.معمولا این كار به یكی از دو راه زیر كه به وسیله ی نیوتون و هم عصر فرانسوی اش كاسگرن ابداع شده اند انجام می شود.
در روش نیوتون اشعه ی همگرای نور پیش از رسیدن به صفحه ی كانونی به وسیله ی آینه ای تخت قطع می شود.این آینه اشعه را از بدنه ی لوله به چشمی هدایت میكند.در پاره ای موارد به جای آینه منشور منعكس كننده به كار می رود.
در روش كاسگرن اینه ای كوژ كار منحرف كردن نور را انجام می دهد.شعاع های همگرا توسط آینه ای كوژ قطع می شود و از سوراخی كه در اینه ی شیئی ایجاد شده است به كانون آورده می شود.یكی از امتیازات این روش قابلیت انعطاف در فاصله ی كانونی شیئی است.چوم مجموعه ی كاملی از آینه های كوژ به همراه شیئی به كار رود فواصل كانونی متعددی در اختیار ما قرار می كیرد.
برخی از تلسكوپ های بازتابی هم به سیستم نیوتونی و هم به سیستم كاسگرن مجهزاند.
اینه یا منشور كوچك لا جرم مانع قسمتی از نور ورودی می شود.این كاهش نور نسبتا اندك است و كسر بسیار كوچكی از كل نوری را كه تشكیل می دهد بر شیئی می تابد.این مانع را نمی توان در چشمی دید و همان طور كه می توان حدث زد مزاحم تصویر نمی شود.

---

قسمت بعد: شكستی یا بازتابی؟

 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 تلسكوپ های شكستی
روش های استقرار تلسكوپ::.
یكی از مهم ترین قسمت های یك تلسكوپ و چیزی كه در آن مهارت مهندسی و استادی بسیار به كار می رود پایه ی تلسكوپ است.
یك لوله ی بلند میل به نوسان كردن دارد و این نوسان موجب رقصیدن ستارگان می شود.یك پایه ی محكم خوب به میزان زیاد از این نوسان ها می كاهد.
طرح پایه ی تلسكوپ باید چنان باشد كه بتوان تلسكوپ را به هر نقطه ای در آسمان از افق تا سمت الراس و به هر زاویه ی سمتی از 0درجه تا 360درجه قراول رفت.ساده ترین سیستمی كه این كار را انجام می دهد تركیبی از محور های افقی و قائم است.تلسكوپ از طریق محوری افقی به دو شاخه ای متصل می شود و در نتیجه می تواند از سمت الراس تا افق دوران كند و ارتفاع های مختلف را اختیار كند.دو شاخه به نوبه ی خود می تواند حول محور قائم دوران كند و دایره ی افقی 360درجه ای را بپیماید.این طرز استقرار استقرار سمت-ارتفاعی است.
استقرار سمت-ارتفاعی اغلب برای تعیین فوری مقادیر ارتفاع و سمت ستارگان یا اجرام سماوی دیگر به كار می رود.آن را نمی توان به سهولت در رصد دراز مدت یا عكس برداری طولانی به كار بست زیرا ارتفاع و سمت ستاره ها پیوسته تغییر می كند.تلسكوپی را كه استقرار آن سمت-ارتفاعی باشد باید پیوسته از حیث زوایای قائم و افقی تنظیم كرد.
گوشزد:در تلسكوپ شش متری مستقر در تفلیس استقرار سمت ارتفاعی به كار رفته است.استعمال چنین استقراری در اینجا به علت وزن عظیم قسمت های متحرك آن(750تن)بوده است.رایانه ای رقمی برای تنظیم آن برنامه ریزی شده است.
استقرار استوایی یا معدل النهار ی به منظور آن طراحی شده است كه یك ستاره را برای مدتی دراز در میدان دید نگه دارد.فقط لازم است كه یك زاویه به طور دایم تنظیم شود.این تنظیم كردن معمولا به كمك موتور كوچكی انجام می گیرد.در این طرز استقرار نیز دو محور وجود دارد.این دومحور نیز عمود بر یكدیگراند.یكی از این دو به محور قطبی موسوم است و چنان تعبیه می شود كه موازی محور عالم باشند.محور دیگر كه به محور میل موسوم است حول محور قطبی دوران می كند.تلسكوپ به انتهای محور میل متصل است و می توان آن را حول این محور به هر زاویه ی میلی چرخاند.همین كه ستاره ای با زاویه ی میل معین در معرض دید قرار گرفت قید تلسكوپ را به محور میل می توان محكم كرد زیرا میل یك ستاره كمیتی است كه تغییر نمی كند.
برای آن كه ستاره در میدان دید بماند باید تلسكوپ همراه با محور میل حول محور قطبی دوران كند.هرگاه این حركت به درستی به وسیله ی موتوری تنظیم شود تلسكوپ پیوسته ستاره را در مسیر خود دنبال خواهد كرد و همواره ستاره را در میدان دید 5487 خود خواهد داشت.
موتور باید چنان تنظیم شده باشد كه در یك شبانه روز یك دور كامل بزند.
با تلسكوپی كه استقرار آن استوایی است می توان ستاره ای را كه اطلاعات مربوط به زاویه ی میل وزاویه ی ساعتی نجومی آن معلوم است پیدا كرد.تلسكوپ را حول محور میل می چرخانیم تا میل داده شده به دست آید.آنگاه قید تلسكوپ را در این وضعیت محكم می كنمیم.سپس تلسكوپ و محور میل را حول محور قطبی دوران می دهیم تا به زاویه ی ساعتی نجومی مورد نظر برسیم.

---

به لطف خدا و همكراری شما دوستان عزیز بخش تلسكوپ های شكستی را در 10 پارت توضیح داده و تمام كردیم و از این پس كمی در مورد تلسكوپ های بازتابی توضیح می دهیم.

تلسكوپ های شكستی
توان بزرگنمایی تلسكوپ::.
تلسكوپ زوایا را بزرگ میكند.یكی از كار های اصلی این وسیله ی بزرگ نمودن زوایایی است كه اشیاء مورد مشاهده تحت آن ها رویت می شوند.به این ترتیب اگر بدون تلسكوپ جسمی تحت زاویه ی 3 درجه دیده شود و با تلسكوپ تصویر آن تحت زاویه ی 45درجه رویت شود بزرگنمای 15درجه است.
بزرگنمایی زاویه ای تنها بزرگنمایی ای است كه یك تلسكوپ انجام می دهد.افزایش زاویه تصور نزدیك تر شدن را سبب می شود و به این ترتیب موجب می شود كه تصویر نزدیك تر از شئ به چشم آید.
f نماینده ی فاصله ی كانونی شیئی است.این فاصله معمولا بر حسب اینچ یا میلیمتر بیان می شود.
چشمی fفاصله ی كانونی چشمی است.این فاصله بر حسب همان واحد *fشیئی*بیان میشود.فاصله ی كانونی یك عدسی فاصله ی كانون آن از مركز عدسی است.
در بیشتر تلسكوپ ها تصویر معكوس به نظر می رسد.یك ستاره حتی با بیشترین بزرگنمایی ممكن هم چون نقطه ای نورانی به چشم می آید بنابر این ،این كه تصویر معكوس است مهم نیست.
ظاهرا فرمول بزرگنمایی حاكی از آن است كه برای بزرگنمایی حدی وجود ندارد.هر بزرگنمایی مورد نظری مثلا یك ملیون مرتبه را می توان به یكی از سه طریق زیر به دست آورد:
1_با بزرگ كردن فاصله ی كانونی شیئی یعنی با به كار بردن عدسی ای كه در مركز فقط اندكی كلفت تر از لبه هاست.
2_با كوچكتر كردن فاصله ی كانونی چشمی.عملا یعنی استفاده از عدسی ای كه در مركز بسیار كلفت تر از لبه هاست.
3_باتركیب حالت های 1 و 2.
آنچه فرمول بر آن دلالت دارد درست است.از لحاظ نظری حدی برای بزرگنمایی وجود ندارد.اما در استفاده از بزرگنمایی های خیلی زیاد چهار محدودیت مهم وجود دارد:
1_بزرگ نمودن با بزرگ كردن اندازه ی تصویر جعلی از وضوح تصویر می كاهد.هر چه بزرگ نمایی بیشتر باشد وضوح و تمایز تصویر كمتر است.هیچ فایده ای ندارد كه با افزایش بزرگنمایی از توان تفكیك تلسكوپ فراتر رویم.
2_افزایش بزرگ نمایی موجب كاهش روشنی تصویر می شود.مقدار نور واحدی بر سطح بزرگتری پخش می شود و نتیجه ی آن كمنور بودن تصویر است.
3_افزایش بزرگنمایی میدان دید واقعی را كم میكند.با دو برابر كردن بزرگنمایی قطر زاویه ای دید نصف می شود.
از اصطلاحات فنی میدان دید 5487 در ارتباط با تلسكوپ زیاد استفاده می شود.بنا به تعریف میدان دید نسبت دو كمیت دیگر است كه از ویژگی های هر تلسكو اند.این كمیت ها عبارتند از:الف_میدان دید ظاهری چشمی|ب_بزرگنمایی زاویه ای تلسكوپ.
میدان دید واقعی=میدان دید ظاهری چشمیتقسیم بر بزرگنمایی
میدان دید ظاهری هر چشمی كمیت ثابتی است و آن را معمولا سازنده ی آن بر حسب درجه ی قوس در اختیار ما می گذارد.بزرگنمایی را به سهولت می توان با تقسیم شیئی بر چشمی تعیین كرد.
4_افزایش بزرگنمایی چشمك زدن ستارگان را تشدید می كند و به طور اساسی مشاهده ی ستاره هایی را كه نزدیك یكدیگر اند مختل می سازد.چشمك زدن ستارگان كه بسیار مورد توجه برخی از شاعران است منبع درد سر بزرگی برای رصد كننده ی نجوم به شمار می رود.چشمك زدن در واقع تغییرات سریع در روشنی ظاهری و رنگ ستاره است كه با تموج های سریع در مكان ظاهری آن همراه است.این تغییرات و تموج ها كانلا معمول اثر جو زمین بر نور ستاره ای است كه از آن می گذرد.این تغییرات در یك تلسكوپ بزرگ بسیار بزرگ می شود.چندان نا معمول نیست كه تلسكوپی بزرگ در شبی كاملا بی ابر بر اثر شرایط بد دید عملا بی فایده شود.
به این چهار دلیل حدی عملی برای حد اكثر بزرگنمایی وجود دارد.حداكثر بزرگنمایی معمولا كمتر از 50 بار به ازای هر2/5سانتیمتر از قطر شیئی در نظر گرفته می شود.یك تلسكوپ 10 سانتیمتری حداكثر باید تا بزرگنمایی 200بار مورد استفاده قرار گیرد.
حداقلی نیز برای بزرگنمایی مفید وجود دارد كه معمولا 4 بار به ازای هر 2/5سانتی متر از قطر شیئی است.اگر بزرگنمایی از این كمتر باشد ستون نوری كه از چشمی خارج می شود برای ورود به مردمك چشم بسیار بزرگ خواهد بود و قسمتی از نور به هدر خواهد رفت.

---

قسمت بعد: روش های استقرار تلسكوپ

ثور ( Tau ) ::.

زمان رسیدن به نصف النهار:  548725 دی؛

مساحت: 797 درجه مربع

ثور یکی از صورت فلکی هایه شناخته شده اولیه است که چهره یک گاو نر را که نمادی برای قدرت و با روری در ساطیر بسیاری از تمدن هاست، نشان میدهد. این مکان، منزلگاه خوشه های ستاره ای پروین و قلایص در محدوده دایره البروج است و به همین لحاظ ثور، برای علاقه مندان به ستاره شناسی مجموعه بسیار جالبی است.

ستاره ها ::.

الفای ثور یعنی دبران که در عربی به معنی "تعقیب کننده" ( خوشه پروین ) است چشم گاو را نشان میدهد و به نظر میرسد که متعلق به خوشه قلایص باشد، اما در حقیقت چنین نیست و با ان ارتباطی ندارد.. طیف این ستاره از نوع K5 III ، با قدر 9/0 به فاصله فقط 60 سال نوری با زمین است. ستاره دبران به اندازه کافی روشن است که بتواند رنگ نارنجی - قرمز خود را به سادگی به ما نشان دهد.

اجرام عمقی اسمان ::.

گروه 200 ستاره ای قلایص در وسعتی به طول 6 درجه و فاصله 140 سال نوری از زمین قرار گرفته و به شکل حرف وی ( V )، صورت فلکی ثور را میسازد که به سادگی و با چشم غیر مسلح قابل مشاهده است. خوشه پروین ( M45 )، یا هفت خواهران اسطیر یونانی، در واقع یک خوشه باز نسبتا جوان متشکل از صدها ستاره در سطحی که 2 درجه را می پوشاند، در فاصله 5/4 سال نوری از ما قرار گرفته است. در یکی از شاخ های گاو، مشهور ترین باقیمانده یک ابر نواختر، معروف به سحابی خرچنگی ( M1 ) قرار گرفته است که دارای قدر هشتم با چادری از گاز است که یک تپ اختر ( پالسار ) در حال چرخش ابر متراکم را احاطه کرده است.

---

صورت های فلکی بعدی: جام ( Crt ) ، پیاله | غراب ( Crv ) ، کلاغ یا زاغ