توان تفكیك یك تلسكوپ::.
توان تفكیك رابطه ای نزدیك با رویت واضح جزئیات دارد.
هر چه توان تفكیك تلسكوپی بیشتر باشد جزئیات واضح تر خواهند بود.بنابر این نقطه ای نورانی كه به چشم برهنه یك ستاره می آید چون با تلسكوپی كه توان تفكیكش زیاد است مشاهده شود ممكن است به دو یا چند ستاره تفكیك شود.داشتن درك روشنی از توان تفكیك مهم است و از این رو ما اندكی بیشتر به آن می پردازیم.دونقطه ی نورانی مثلا دو شمع را در نظر بگیرید.در فاصله ی چند متری این دو شمع به صورت چشمه های نور جدا از هم به نظر می رسد.چون فاصله بیشتر شود این دو یكی شده و به صورت نقطه ی نورانی نسبتا محو و غیر واضهی در می آیند.آزمایش نشان می دهد كه دو نقطه ی نورانی را نمی توان تفكیك كرد هرگاه زاویه ی A كه آن دو در چشم می سازند كمتر از تقریبا 6 دقیقه باشد توان تفكیك چشم معمولی 6دقیقه است.
عدم تفكیك در نقاتی كه زاویه ای كمتر از 6 دقیقه می سازند معلول یكی از خواص بنیادی نور است است كه پراش نام دارد.بر اثر پراش هر نقطه ی نورانی جسم تبدیل به یك نقطه ی نورانی بر شبكیه نمی شودبلكه به صورت قرص كوچكی در می آید.برای هر نقطه از جسم یك قرص تصویر وجود دارد.این قرص كه معمولا آن را تصویر(جعلی یا الگوی پراش)می نامندساختمان نسبتا پیچیده ای دارد.دارای یك لكه ی مركزی پرنور است كه تقریبا 85درصد كل نور را شامل می شود و با حلقه هایی تاریك و روشن یكی در میان احاطه شده است.روشنی حلقه های روشن از داخل به سمت لبه ی قرص به سرعت كاهش میابد.
به این ترتیب نوری كه از شیئی ساطع می شود در واقع همان شكل را داخل چشم پدید نمی آورد بلكه تصویر جعلی را بر شبكیه تشكیل می دهد.
رابطه ی نقطه به نقطه بین جسم و تصویر واقعیت را بیش از حد ساده جلوه می دهد.در حقیقت رابطه،رابطه ی نقطه به قرص است.به سهولت می توان دید كه هرچه اندازه ی این قرص ها كوچك تر باشد جزئیات بیشتری دیده خواهد شد.
نظریه ی نور شناختی ثابت می كند 5487 كه هر چه عدسی شیئی بزرگتر باشد قطر قرص كوچكتر خواهد بود.
نظریه ی نور شناختی و نیز تجربه نشان میدهد كه توان تفكیك یك تلسكوپ فقط به قطر شیئی بستگی دارد.بنابر این ستاره هایی كه در یك تلسكوپ كوچك به صورت یك واحد به چشم می آیند تنها وقتی كه با تلسكوپی رصد شوند كه عدسی شیئی آن بزرگتر است ممكن است به دویا چند همسایه ی نزدیك به هم تفكیك شوند.
فرمول ساده ای قطر شیئی را به توان تفكیك مربوط می سازد:
تفكیك مساوی است با 12/5تقسیم بر قطر شیئی.
در این فرمول قطر را باید بر حسب سانتیمتر قرار داد و توان تفكیك بر حسب ثانیه ی قوس به دست می آید.
تلسكوپی با شیئی 5 سانتی متری می تواند دو ستاره را كه در چشم راصد زاویه ای برابر 2/5ثانیه ی قوس با هم می سازند تفكیك كند.
قسمت بعد:توان بزرگنمایی یك تلسكوپ
تبلیغات 








