5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 تلسكوپ های شكستی
چشمی هویگنسی::.
این چشمی از دو عدسی تخت كژ كه طرف كوژ آنها دور از چشم استتشكیل می شود.چشمی نمونه ای كه فاله ی كانونی آن 25 میلیمتر است ممكن است از یك عدسی دید به قطر 12 میلیمتر و فاصله ی كانونی 16 میلیمتر و یك عدسی میدان به قطر 26 میلیمتر و فاصله ی كانونی 48 میلیمتر تشكیل می شود و فاصله ی بین دو عدسی 32 میلیمتر باشد.
میدان دید ظاهری چشمی های هویگنسی خوب 50 درجه است.این چشمی ها بیشتر در مواقعی به كار می روند كه چنین زوایای بزرگی لازم است.نقص های نوری معمولا در چشمی هویگنسی كانلا تصحیح نشده اند.در نتیجه كاربرد آن ها به بزرگ نمایی های كم محدود میشود.

چشمی كل نر::.
این چشمی كه نوع پیشرفته تر چشمی اولیه ای موسوم به چشمی رمزدن(Ramsden)است؛برای بزرگنمایی های متوسط بسیار متداول است.این چشمی از یك عدسی تخت-كوژكه طرف تخت آن به سمت شیئی استو عدسی دید آكروماتیكی به قطر كمتر تشكیل شده است.یك عدسی كل نر نمونه با فاصله ی كانونی 25 میلیمتر از یك عدسی میدان به قطر 28 میلیمتر و فاصله ی كانونی 41 میلیمتر و یك عدسی دید آكروماتیك به قطر 18 میلیمتر و فاصله ی كانونی 32 میلیمتر تشكیل شده است.فاصله ی بین دو عدسی 20 میلیمتر است.
در چشمی اولیه ی رمزدن تصحیحی برای كجنمایی رنگی به عمل نیامده بود.

چشمی آرتوسكوپی::.
این چشمی از بهترین انواع چشمی های موجود و مخصوص بزرگنمایی زیاد است و تشكیل شده است از یك عدسی میدان كه خود مركب از سه جزء است و یك عدسی دید تخت-كوژ.سه جزء عدسی میدان عبارت است از یك عدسی دوسوكاو فلینت كه بین دو عدسی دوسوكوژ كراون قرار گرفته است.عدسی دید تخت -كوژ و نزدیك به عدسی میدان قرار دارد و وجه تخت آن به طرف چشم است.عدسی ها از نظر كجنمایی های رنگی و كروی هر دو تصحیح شده اند و در نسبت های عادی تصویر روشنی را پدید می آورند.
وقتی تلسكوپی كه منظور اصلی آن رویت با چشم است برای عكس برداری به كار می رود در محل چشمی یك گیره ی صفحه ی عكاسی قرار داده می شود.

---

قسمت های بعد:اندودن عدسی ها|توان های سه گانه ی تلسكوپ

 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 تلسكوپ های شكستی
شیئی های تصحیح شده::.
در حال حاضر می توان شیئی های آكروماتیك را چنان ساخت كه كجنمایی های رنگی و كروی را جبران كنند.لزوم ندارد كه سطوح اجزای تشكیل دهنده ی این عدسی سهمی وار باشد بلكه از سطوح كروی نیز میتوان استفاده كرد.ساخت آن از دو مرحله تشكیل میشود:نخست عدسی ساز انحنای كروی و نوع شیشه ای كه برای هر جزء عدسی آكروماتیك لازم است انتخاب میكند.سپس با استفاده از اطلاعات علمی موجود تركیبی از انحنا هارا اختیار میكندكه كجنمایی كروی را از بین می برد.
در چنین طرحی عدسی همگرا از شیشه ی كراون ساخته می شود.نسبت شعاع های سطوح كروی آن 2 به 3 است؛عدسی واگرا از فلینت ساخته می شود.یكی از وجوح آن تخت است و وجه دیگر آن چنان ساخته شده كه با سطحی كه شعاعش كمتر است جفت می شود.این عدسی مركب هیچ كجنمایی كروی ندارد و از نظر كجنمایی رنگی نیز تصحیح شده است.
برای شیئی تلسكوپ عدسی آپوكرومات سه تكه بسیار بهتر از عدسی آكروماتیك معمولی است.در یك عدسی آپوكرومات به جای دورنگ در عدسی آكروماتیك مهمولی سه رنگ یا بیشتر به طور هم زمان كانونی می شوند.این عدسی نیز كاملا عاری از كجنمایی كروی است.

چشمی ها::.
چشمی چیزی نیست مگر ذره بینی با فاصله ی كانونی كوتاه و معمولا از دو عدسی تشكیل میشود:یكی عدسی میدان و دیگری عدسی دید.چشم ناظر در نزدیكی عدسی دید قرار می گیرد.دو عدسی به وضعی ثابت در داخل لوله ی اصلی تلسكوپ جلو و عقب برود.
كار عمده ی عدسی میدان گرد آوردن شعاع های نور از شیئی و هدایت آن به سمت عدسی معمولا كوچكتر دید است.كار عمده ی عدسی دید بزرگ نمایی است.
در سال های اخیر چشمی های زیادی طرح و به بازار عرضه شده است.سه نوع مفید آن عبارتند از:چشمی هویگنسی چشمی كل نر و چشمی ارتوسكوپیك.كیفیت یك چشمی را عوامل زیر تایین میكنند:
آ.ساخت.
ب.فاصله ی كانونی.
پ.میدان دید ظاهری.
به عنوان مثال شرح كامل یك چشمی نمونه به این صورت است:هویگنسی،فاصله ی كانونی 27میلیمتر،میدان دید ظاهری50 درجه؛یا كل نر فاصله ی كانونی 40 میلیمتر،میدان دید ظاهری 40درجه.
زاویه ای كه قطر دایره ی دید در چشم ناظر می سازد برای هر چشمی مقدار ثابتی است خواه با تلسكوپ به كار رود خواه به تنهایی.

---

قسمت های بعد:چشمی هویگنسی|چشمی كل نر|چشمی ارتوسكوپی

2 نكته ی مهم:1.فاصله ی كانونی مربوط به كل چشمی یعنی مجموعه ی عدسی میدان و عدسی دید است.
2.میدان دید ظاهری زاویه ای است كه تحت آن قطر دایره ی دید از چشمی دیده می شود.

مطالعه کهکشان ما به کمک خوشه های کروی ::.

روش دیگر بر اندازه کهکشان ما، روش مبتنی بر خوشه های ستاره ای کروی است. خوشه کروی، چنان که از نامش برمی اید، انبوهی از ستارگان است که به شکل کره ای گرد هم امده اند.

یکی از زیباترین خوشه های کروی، که به دشواری با چشم برهنه دیده میشود، M13 در صورت فلکی جاثی است. مطالعات تلسکوپی اشکار میسازد که این خوشه کروی احتمالا از بیش از 500000 ستاره تشکیل شده است که 50000 انرا تک تک میتوان شمرد. عده باقیماند را فقط میتوان تخمین زد، زیرا به قدری نزدیک به یکدیگراند که شمردن انها امکان پذیر نیست.

بسیاری از خوشه کروی دارای ستاره های RR - شلیاقی اند.( در میان ستاره های خوشه های دیگر، متغیر های قیفاوسی II هم یافت میشود ).پیش تر دیدیم که محاسبه فاصله خوشه ای که یک متغیر RR - شلیاقی دارد چقدر اسان است. برای این کار از نکات زیر استفاده می کنیم :
1.اطلاع از این که M برای یک ستاره RR - شلیاقی همواره برایر 6/0 + است.

2.به کار بردن مقدار متوسط قدرهای رصد شده ستاره به جای M.

مطالعه فاصله بیش از یکصد خوشه کروی معلوم کرده است که توزیع ان ها به صورت گویی گرداگرد کهکشان ما است و راه کهکشان این گوی راه به دو نیمه میکند.قطر این گوی کاملابا قطر راه کهکشان ( 100000 سال نوری ) مطابقت دارد، و این امر، دانش ما را از اندازه کهکشان تایید میکند.

دوران کهکشان ما ::.

شکل کهکشان ما حاکی از ان است که دوران میکند؛ در واقع امکان ندارد که کهشان بتواند بدون دوران به صورت یک قرص مسطح باقی بماند. محور دوران، عمود بر صفحه استوای کهکشان است. این حرکت کلی کهشان، بر حرکات انفرادی ستاره های ان افزوده میشود؛ واز این لحاظ به دوران زمین بر گرد محورش شباهت دارد، در حالی که انواع گوناگون حرکت بر سطح ان صورت میپذیرد. ولی تفاوت زیادی میان این دو دوران موجود است. کهکشان به صورت یک جسم صلب دوران نمی کند. ستاره ها به دور مرکز کهکشان، کم و بیش چون سیارات بر گرد خورشید دوران میکنند؛ ستاره هایی که نزدیک به مرکز کهکشان اند با سرعت های مداری زیاد و ستاره هایی که دور از مرکز اند با سرعت های کم حرکت میکنند. سرعت مداری خورشید 260 کیلومتر بر ثانیه است. چنین به نظر میرسد که ستاره های نزدیک به مرکز کهکشان، خورشید پشت سر میگذارند. ستاره هایی که به کناره کهکشان نزدیکتر اند سرعت کمتری دارند. ستاره اخیر ، نسبت به خورشید، در جهت عکس حرکت میکنند.

البته دوره تناوب این حرکت های انتقالی به فاصله ستاره از مرکز بستگی خواهد داشت. 224000000 سال طول میکشد تا خورشید یک دور کامل را بپیماید.

---

قسمت های بعدی : مطالعه کهکشان به کمک تلسکوپ ها رادیویی | ساختار کهکشان ما | ماده تاریک در هاله کهکشان

کهکشان امراه المسلسله ::.

در گروه محلی کهکشان ها، کهکشان بزرگ امراه المسلسله ( که به M31 یا NGC 224 معروف است ) شایسته توجه خاص است - توجهی که معمول شباهت بسیار زیاد ان به کهکشان ما است و درباره ان اطلاعاتی را در اختیار ما قرار میدهد.

این کهکشان، اگرچه بزرگتر از کهکشان ما است ( تقریبا دو برابر )، ولی از فاصله 2500000 سال نوری چون لکه ابر مانند کم سویی از قدر ظاهری 3/4 به چشم برهنه میاید.

زیبایی این کهکشان در عکس هایی اشکار میشود که با زمان عکس برداری طولانی گرفته شده اند. در این عکس ها کهکشان چون قرص بیضوی کم ضخامتی به نظر میرسد که با خط دید زاویه 15 درجه میسازد. مرکز بیضی، فوق العاده پرنور است و با دو بازوی مارپیچی احاطه شده است که بیش از 4 بار هسته را دور میزنند. بازو ها شامل تعداد زیادی سحابی است.

تفکیک بازوهای مارپیچی به ستارگان منفرد مدت ها پیش در سال 1923 صورت گرفت، اما تلاش هایی که برای تشخیص ستاره های مجزا مرکزی به عمل امد تا بیست سال بعد از ان نافرجام ماند. مرکز کهکشان در همه عکس ها به صورت توده روشنی بود بدون هیچ گونه جزئیات.

توده روشن مرکزی در سال 1943 با موفقیت تفکیک شد. برای این کار به جای صفحات عکاسی معمولی که تا ان زمان به کار برده میشد و نسبت به نور ابی حساس بود، از نوع جدیدی صفحه عکاسی که نسبت به نور سرخ حساس است استفاده شد. بر روی این نوع جدید صفحات عکاسی، ستاره ها به وضوح تمام به واحد های متفاوتی تفکیک شدند. این کشف پیامد های تازه ای نیز داشت که مهم ترین شان این بود که ستاره ها را میتوان به دو گروه کلی تقسیم کرد: 1.جمیت های ستاره ای I | 2. جمعیت های ستاره ای II.

ستاره های جمعیت I 5487معمولا در بازو های کهکشان های مارپیچی و نیز در کهکشان های نامنتظم نظیر ابرهای ماژلان یافت میشوند. صفت ممیزه این گروه از ستارگان این است رنگ انها ابی و دمای سطحی انها زیاد است.

ستاره های جمعیت II معمولا در خوشه های کروی، کهکشان های بیضوی و نیز در مراگز کهکشان مارپیچی یافت میشوند. پرنورترین ستاره های این گروه، ابی رنگ و سوزان نیستند بلکه سرخ و سرد اند.

در کهکشان امراه المسلسله صدها نواختر کشف شده است که بیشتر انها در نزدیکی مرکز کهکشان است. ام چیزی که شایسته توجه خاص است ابر نواختری است که در 1885 مشاهده شده است.

این کهکشان به سرعتی نزدیک به 300 کیلومتر دز ثانیه به خورشید نزدیک میشود، ولی بخش اعظم این سرعت مربوط به دوران کهکشان خود ما است که منظومه شمسی را با سرعت نزدیک به 320 کیلومتر در ثانیه به کهکشان امراه المسلسله نزدیم میکند.

کهکشان های دور دست ::.

بیست و سه کهکشانی که گروه محلی را تشکیل میدهند، جز کسر ناچیزی از همه جهان - جزیره هایی که شمارشان به بیش از 10 هزار میلیمون براورده میشود نیستند.

تلسکوپ 5 متری کوه پالومار میتواند کهکشان هایی را رصد کند که تا 2بیلیون سال نوری از ما فاصله دارند. در این فاصله بیش از 2 هزار میلیون کهکشان وجود دارد.

تکنیک هی جدیدی برا کسر و حذف اثر های مربوط به اسمان شب در دهه های 1970 و 1980 ابداع شد که در انها از جستجوگرهای لامپ تصویر و دوربین های CCD و کامپیوتر استفاده میشود. دانشمندان توانسته اند با ترکیب دوربین ها CCD و کامپیوتر کهکشان هایی را در فواصل بیش از ده هزار میلیون سال نوری بیابند، در این کار از تلسکوپ فضایی هابل 5487 و تلسکوپ های کک استفاده سده است.

کهکشان ها به طرز تصادفی در فضا توزیع نشده اند، بلکه دسته دسته، گروه ها یا مجموعه هایی را تشکیل میدهندکه از چند ده تا هزاران کهکشان را شامل میشوند. گروه محلی، مجموع کهکشانی کوچک و کم تعدادی است.

فراتر از گروه محلی، نزدیکترین مجموعه کهکشانی، مجموعه سنبله است که بیش از 2هزار کهکشان دارد. فاصله اش از ما، 75 میلیون سال نوری است. سه کهکشان بیضوی غول اسا، M84 , M86 , M87 در این مجموعه اند.

مجموعه کهکشانی گیسوان برنیس، در سمت صورت فلکی گیسوان برنیس، مجموعه عظیمی از هزاران کهکشان و فاصله اش از ما 35 میلیون سال نوری است.

---

قسمت بعدی: طبقه بندی کهکشان ها | کهکشان های رادیویی | کهکشان های فعال

کهکشان های دیگر ::.

مقدمه ::.

کهکشان ما در عالم افلاک، تنها نیست. در عالم، احتمالا بیش از 100 بیلیون کهکشان وجود دارد. نام های گوناگون بر این کهکشان ها نهاده شده است. زمانی انها را جهان - جزیره نامیدند ( که منظور این است که جهان سرار، اکنده از جزیره هایی شبیه راه کهکشان است ). سحابی برون - کهکشانی نام دیگر انها بود ( هرچند که انها خود کهکشانیی متشکل از ستاره های بسیار اند و سحابی نیستند ).

برخی از کهکشانها نسبتا به ما نزدیک اند و بعضی بسیار دور.

ابر بزرگ ماژلان ::.

کهکشانی که از همه به ما نزدیکتر است، ابر بزرگ ماژلان است که فاصله ان کمتر از 150000 سال نوری است و با چشم برهنه در صورت فلکی ماهی طلایی نزدیک به قطب جنوب سماویی دیده میشود. به لحاظ شکل یک بیضی نا منتظم است. ابعاد ان، به چشم، در حدود 12 درجه در 4 درجه است. در واقع طول قطر بزرگ ان 30000 سال نوری است.

ابر بزرگ ماژلان حاوی اجرام جالب توجه زیادی است. از ان جمله در حدود 1500 متغیر قیفاوسی، بیش از یکصد چشمه ی قوی و مجزای رادیویی و نیز سحابی بزرگ حلقه زده که نام دیگرش 30ماهی طلایی است. شایسته توجه است.30 ماهی طلایی بزرگترین سحابی گازی و بسیاری بزرگتر از سحابی بزرگ جبار است.روشنی فوق العاده ان بسی اشکار تر میبود اگر در کهکشان ما جای داشت. در واقع اگر 30ماهی طلایی به فاصله جبار از ما میبود، 30 بار روشن تر از شعرای یمانی به نظر میرسید.

ستاره S - ماهی طلایی در ابر بزرگ ماژلان، بی شک درخشان ترین ستاره شناخته شده و یکی از ستارگان موسوم به "متغیر نامنظم" است. این ستاره به هنگام حداکثر روشنی 600000 بار ( و بنا بر بعضی محاسبات 2000000 بار ) پرنورتر از خورشید است.

ابر بزرگ ماژلان با سرعتی بیش از 250 کیلومتر 5487در ثانیه از ما دور میشود.

ابر کوچک ماژلان ::.

فاصله تخریبی ابر کوچک ماژلان 180000 سال نوری است که انرا اندکی دورتر از ابر بزرگ ماژلان قرار میدهد؛ با چشم برهنه در صورت فلکی توکان، نزدیک قطب جنوب اسمان دیده میشود. اما قطر ان فقط نصف قطر ابر بزرگ ماژلان است. باید به یاد داشت که مطالعه قیفاوسی ان به کشف منحنی دوره تناوب - قدر مطعلق انجامید. این "ابر" شمال تعداد زیادی ستاره کم سو از قدر 11 تا کم سو ترین ستاره ها شناخته شده است.

علاوه بر این یک یا چند ستاره دوتایی پرتو - X * 5487نیز دارد.

سرعت دور شدن ابر کوچک ماژلان به اندازه قابل ملاحظه ای کمتر از سرعت ابر بزرگ ماژلان و تقریبا برابر 160 کیلومتر در ثانیه است. ابر های بزرگ و کوچک ماژلان اغلب اوقات، اقمار کهکشان ما به شمار میروند.

گروه محلی کهکشان ها ::.

چنین به نظر میرسد که راه کهکشان یکی از اعضای مجموعه ای از کهکشان ها موسوم به گروه محلی است.

کهکشان ما در یک سر این مجموعه است و M13 ، کهکشان صورت امراه المسلسله در سر دیگر. در این گروه 23 کهکشان وجود دارد. دخشندگی بیشتر این کهکشان ها اندک است و تنها به دلیل نزدیکی ان ها است که دیده میشوند.

برخی از اعضا گروه محلی در جدول زیر امده اند:

5487نام کهکشان	5487نوع کهکشان	5487فاصله ( بر حسب سال نوری )
5487کهکشان ما ( راه شیری )	5487مارپیچی	54870
5487ابر بزرگ ماژلان	5487نا منتظم	5487150000
5487ابر کوچک ماژلان	5487نا منتظم	5487180000
5487M31 ، امراه المسلسله	5487مارپیچی	54872000000
5487NGC 205 ، امراه المسلسله	5487بیضوی	54872000000
5487M32 ، امراه المسلسله	5487بیضوی	54872000000
5487M33 ، مثلث	5487مارپیچی	54872000000

---

قسمت های بعدی : کهکشان امراه المسلسله | کهکشان های دور دست

 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 تلسكوپ های شكستی
كجنمایی رنگی::.
چون شعاع نور از عدسی بگذردتنها شكسته نمیشود بلكه به رنگ های تشكیل دهنده اش نیز تجزیه می شود.این خاصیت بسیار نامطلوب برای عدسی به شمار میرود.
هر شعاع نور سفید كه از سمت چپ وارد عدسی میشود به رنگین كمان كوچكی از رنگ ها تجزیه میشود.اصطلاح نور سفید به معنی نور معمولی است كه از خورشید ستارگان و غیره ساطع میشود.این نور در واقع تركیبی از رنگ های رنگین كمان است كه خوب به هم آمیخته اند.
چون هر یك از رنگ هایی كه در این نور سفید وجود دارد به زاویه ای می شكند كه اندكی با زاویه ی شكست رنگ های دیگر فرق دارد عدسی این رنگ هارا از هم جدا میكند.
مولفه ی نور بنفش از همه بیشتر و موعلفه ی نور قرمز از همه كمتر می شكند.در نتیجه ی این تفاوت در شكست مولفه های بنفش رنگ نور در نقطه ای نزدیك تر به عدسی مجتمع میشوند تا اجزا سرخ رنگ آن.
اشكالی كه از این نقیصه ناشی میشود كاملا آشكار است:رابطه ی نقطه به نقطه دیگر برقرار نمی ماند.اشعه ای كه از یك نقطه شئ ساطع می شود دیگردر یك نقطه از تصویر هم گرایی نمیكند.رنگ های متفاوت نور اصلی به فواصل متفاوتی از عدسی همگرا میشوند.
این نقیصه ی عدسی های ساده كه در نتیجه ی آن نور رنگ های مختلف در یك كانون جمع نمی شوند كجنمایی رنگ نامیده میشود.
برای كاستن از اثار كجنمایی رنگی امروزه عدسی هارا از دو جزء تشكیل دهنده می سازند كه با بالسام كانادا به هم چسبانده شده به صورت یك واحد در آمده اند.یك جزء عدسی مركب عدسی ای همگرا است و دیگری عدسی ای واگرا.
نكته:عدسی همگرادر مركز ضخیم تر است تا در پیرامون.كار این عدسی آن است كه همگرایی شعاع های نور را سبب میشود؛یعنی شعاع ها را به هم نزدیك تر می سازد.عدسی واگرا در مركز نازك تر است تا در پیرامون.این عدسی موجبواگرایی اشعه نورمیشود.
عدسی همگرا از شیشه ی كراون ساخته میشودكه ماده ای است مناسب از این نظركه نور سفید را به میزان اندكی به رنگ های مختلف تجزیه میكند.
عدسی واگرا از شیشه ی فلینت ساخته میشود كه برای تجزیه ی نور بسیار بهتر از شكست آن است.این عدسی تجزیه ای را كه توسط عدسی همگرا انجام شده خنثی میكند؛اما شكستی را كه به توسط عدسی اول ایجاد شده كاملا از میان نمی برد.
در نتیجه نور میشكند ولی تجزیه نمیشود؛بدین طریق كجنمایی رنگی حذف می گردد.
این عدسی مركب به عدسی آكروماتیك یا غیر رنگی موسوم استو معمولا به جای عدسی های شیئی تلسكوپ ها به كار میرود.
در واقع عدسی مركب فقط نسبت به دو رنگ مثلا سبز و سرخ یا آبی بنفش غیر رنگی است.انتخاب دورنگی كه برای كانون كردن دقیق به كار می روند بسته به كاربردی است كه در آینده تلسكوپ خواهد داشت.سبز و سرخ برای شیئی ها مناسب است كه بیشتر برای مقاصد بصری به كار میروند چه حساسیت چشم انسان نسبت به رنگ های انتهای سرخ طیف از همه بیشتر است.شیئی تلسكوپی كه عمدتا برای كار عكاسی به كار گرفته میشودعدسی مركب است كه رنگ های آبی وبنفش را در یك كانون متمركز میكند زیرا امولسیون های متداول عكاسی نسبت به انتهای آبی طیف حساس اند.
كجنمایی كروی(نقص عدسی از لحاض شكل)::.
این نقصیه ی عدسی هایی است كه سطوح شان كروی است.
اكثر عدسی ها چنین سطوحی دارند.سطح های پیشین و پسین این عدسی بخش هایی از كره اند.این قبیل عدسی ها نمی توانند نور را به درستی كانونی كنند.شعاع های نوری كه از نزدیكی لبه ی این عدسی ها می گذرند بیش از شعاع های گذرنده از مركز شكسته میشوند و دوباره رابطه ی نقطه به نقطه برقرار نیست و حاصل تصویری تار است.
این نقصیه كاملا مستقل از كجنمایی رنگی است.كجنمایی كروی حتی وقتی كه هیچ تجزیه ی نوری نوری هم صورت نپذیرد ممكن است وجود داشته باشد.
اگر سطوح كروی به جای آن كه كروی باشند سهمی وارد ساخته شوند این نقیصه صحیح میشود.انحنا ی یك عدسی سهمی وار در لبه ها كمتر از مركز است و اشعه ی موازی را در كانون مشخص واحدی جمع می كنند.

---

قسمت های بعد:شیئی های تصحیح شده|چشمی ها

مطالعه کهشان ما به کمک تلسکوپ های رادیویی ::.

مطالعه امواج رادیویی 21 سانتیمتری، که از ئیدرژن میان - ستاره ای گسیل میشود، بر دانش ما نسبت به ساختار کهکشان به میزان زیادی افزوده است.

مطالعه توزیع ئیدرژن در کهکشان ما، اندازه و شکل ان را، به صورتی که از روش های پیشین به دست امده، تایید میکند.

تحقیقاتی که با استفاده از امواج 21 سانتیمتری اتجام شده است حاکی از ان است که بخش عمده این ئیدرژن محدود به لایه نسبتا نازکی به قطر 1000 سال نوری است که ظاهرا در بعضی نواحی، خاصه در بازوهای مارپیچی، متمرکز است.

ساختار کهکشان ما ::.

در یک تصویر کلی، کهکشان ما از سه قسمت تشکیل شده است:
1. صفحه کهکشان | 2. هاله کهکشان | 3. هسته کهکشان.

صفحه کهکشان یا قرص کهکشان ناحیه ای است به قطر 100000 سال نوری و ضخامت متوسط تقریبا 2000 سال نوری. خورشید، بازوهای مارپیچی، خوشه های کروی باز، گاز و غبار کهکشانی و ناحیه های HII ( ئیدرژن یکبار یونیده ) و ستاره های پرنور و جوان که فراوانی عناصر سنگین در انها نسبتا زیاد است، همه در قرص کهکشان جای دارند. وجود ستاره های جوان در قرص کهکشان، معمول وجود گاز و غبار در این ناحیه است. چنان که دیدیم ویژگی هندسی صفحه کهکشان، ساختار مارپیچی ان است که در میانه قرن بیست، به کمک مطالعات نجوم رادیویی کشف شد.

هاله کهکشان رادیویی است که عمدتا به وسیله خوشه های کروی اشغال شده است. این ناحیه کم و بیش شکل کروی دارد و قطر ان در حدود یکصد هزار سال نوری است. در هاله کهکشان علاوه بر خوشه های کروی، توزیع پراکنده ای از ستاره های منفرد هم وجود دارد. هاله فهقد ناحیه HII است. ستاره های هاله همگی ستاره های پیر، از رده سنی 5 تا 15 بیلیون سال و با فراوانی ناچیز عناصر سنگین اند.

هسته کهکشان برامدگی مرکزی کهکشان است که قطری در حدود 10000 سال نوری دارد. غبار میان ستاره ای موجود در قرص کهکشان، رویت هسته کهکشان را در طول موج های مرئی ناممکن ساخته است. از این رو مطالعه هسته به روش رادیویی و تابش X و گاما انجام میگیرد. وجود این تابش ها حکایت از وقوع رویداد های قهر امیز در مرکز کهشان میکند.

ماده تاریک در هاله کهکشان ::.

بخش اعظم ماده هاله کهکشان ما ( و کهکشان های دیگر ) نامرئی است. این ماده پنهان به صورت ستاره نیست. به صورت گاز هم نیست زیرا از طریق امواج رادیویی اشکار میشود. غبار هم نمیتواند باشد، چون نور های کهکشان دور دست را از لابلای هاله کهکشان میتوان دید. منجمان وجود این ماده پنهان را ( که ماده تاریک نام گرفته است ) از مدت ها پیش حدس میزدند. ام گمان نمیبردند که این قدر زیاد باشد! سرعت دوران ستاره های بیرونی در کهکشان ما و کهکشان های دیگر حکایت از وجود این ماده پنهان میکرد. اهنگ دوران ستاره ها به دور مرکز یک کهکشان بستگی به توزیع ماده در کهکشان دارد. اما حرکت مشهود ستاره های بیرونی کهکشان ها تندر از ان است که جرم کل اجرام مرئی و متعارف کهکشان جوابگوی ان باشد. اندازه گیری متعدد سرعت ستاره ها دال بر ان است که در کهکشان ما ( راه شیری )، نه 5487 دهم ماده، ماده تاریک است. مسئله ماده تاریک صرفا گریبانگیر کهکشان ما نیست بلکه مسئله حل نشده همه کهکشان ها و در واقع مسئله کل عالم است!!

---

بخش بعدی : کهکشان های دیگر

 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 تلسكوپ های شكستی
یك تلسكوپ شكستی ساده::.
ساده ترین نوع تلسكوپ شكستی فقط از دو عدسی تشكیل میشوند.عدسی ای كه به سمت شئ است شیئی نامیده میشود.كار آن ایجاد تصویری از شئ مورد مشاهده است.عدسی دیگر كه ناظر از آن تصویر را می بیند چشمی نام دارد.
اشیاء مورد توجه نجوم علی القائده در فواصل دور قرار دارند.نوری كه از نقاط جسم وارد شیئی میشوند به صورت شعاع های متوازی است.تصویری كه این شعاع های متوازی اجاد می كنند بر صفحه ی كانونی تشكیل میشود.صفحه ی كانونی صفحه ای است كه از كانون میگذرد و عمود بر محور عدسی است.تصویری كه عدسی اول ایجاد میكند تصویر اول نام دارد.
عمل چشمی بزرگ نمودن تصویر عول است.برای دست یافتن به بزرگنمایی باید چشمی در جایی قرار گیرد كه تصویر اول درست داخل كانون آن یعنی بین چشمی و كانون ولی بسیار نزدیك به كانون باشد.باید توجه داشت كه تصویر نهایی در چشم ناظر مقابل به زاویه ای است كه بزرگ تر از زاویه ی مربوط به جسم است.بزرگتر كردن این زاویه به بزرگنمایی زاویه ای معروف است.یكی از كار های اصلی تلسكوپ بزرگنمایی است.
نوع ساده ی تلسكوپ نجومی كه شرح داده شد و از دو عدسی تشكیل شده است تنها برای بزرگنمایی های كم به كار میرود.چنین تلسكوپی را می توان تا 10 مرتبه بزرگنمایی به ازای هر2/5 سانتی متر قطر گشودگی شیئی مورد استفاده قرار دارد.به این ترتیب اگر قطر گشودگی عدسی شیئی برابر 6سانتیمتر باشدتلسكوپ برای 20تا25 مرتبه بزرگنمایی زاویه ای قابل استفاده خواهد بود.گشودگی یك شیئی بخش شفاف شیئی است و قسمتی از كناره ی عدسی را كه در گیره كار گذاشته شده است و نور از آن عبور نمی كند شامل نمی شود.
برای به دست آوردن بزرگنمایی بیشتر به ازای هر سانتیمتر قطر شیئی باید چنان ساخته شود كه از دو نقیصه ی متداول آری باشد.این نقیصه ها به كجنمایی معروف اند و معمولا در عدسی های ساده وجود دارند.یكی از آن ها به كجنمایی رنگی موسوم است و دیگری كجنمایی كروی نام دارد.چشمی نیز باید ساخت پیچیده تری داشته باشد.

---

قسمت های بعد : كجنمایی رنگی | كجنمایی كروی
برای تكمیل این بخش سئوال زیر را حل كنید :
جسمی در چشم ناظر زاویه ی 20درجه میسازد و تصویر نهایی زاویه ای 80 درجه بزرگ نمایی زاویه ای را پیدا كنید.

کهکشان ما ::.

مقدمه ::.

خورشید و دیویست بیلیون ستاره دیگر، به اضافه مقدار زیادی ماده میعان ستاره ای، به اضافه تعداد زیادی سحابی، ساختار بسیار بزرگی را می سازند که به کهکشان ما ( راه شیری یا راه کهکشان ) موسوم است.

مطالعه توزیع ستاره ها در کهکشان ما نشان داده است که این مجموعه عظیم به قرص کم و بیش پهن شده ای شباهت دارد. در حقیقت ان را اغلب اوقات به یک سنگ اسیاب یا یک عدسی دو سوکوژ تشبیه میکنند.

کهکشان ما، چون از بالا نگاه شود، دایره ای شکل به نظر می رسد و ستاره ها در ان الگویی مارپیچی را پدید می اورند. چون از کنار به ان نظر می شود.، نازک بودن ان اشکار میگردد.

قطر کهکشان ما تقریبا 100000 سال نوری است.حداکثر ضخامت ان در حدود 10000 تا 15000 سال نوری بر اورده شده است.

خورشید با منظمه سیاراتش، جایگاه بی اهمیتی را در ان اشغال میکند. منظومه شمسی به فاصله تقریبی 30000 سال نوری از مرکز و خیلی نزدیک به صفحه استوای کهکشانی قرار گرفته است.

چون از سیاره کوچک خود به این انبوه ستارگان نگاه کنیم، دو منظره متمایز خواهیم دید. در امتداد موازی با قطب کهکشان، به دلیل نازک بودن کهکشان، ستاره ها بر زمینه ای کهکشان دیده می شوند. دید موازی با صفحه استوای کهکشان متفاوت است. ستاره های نزدیکتر بر نور نورانی کمسویی ( راه کهکشان یا راه شیری ) دیده می شوند که محصول نور بیلیون ها ستاره موجود در قسمت ضخیم کهکشان ما است. پس این نوار نورانی، از امتداد صفحهاستوای کهکشان ما حکایت میکند.

مطالعه کهکشان ما به کمک شمارش ستاره ها ::.

شکل و ابعاد کهکشان ما، بدوا" از مطالعه تعداد ستاره ها به دست امده است.

تحقیقات منجم هلندی یا کوبوس کاپتین از نخستین تلاش هایی بود که در این راه انجام شد. روش او از چهار مرحله تشکیل میشود:
1.تعیین تعداد نسبی ستارگان از هر قدر مطلق، در حول و حوش خورشید.

2.قبول این که همین اعداد نسبی، یعنی همین ترکیب در فضای دور از خورشید هم درست است.

3.محاسبه این که در هر امتداد چند ستاره از هر گروه باید وجود داشته باشد تا عده و قدر های واقعی ستارهای ان زاویه خاص توضیح داده شود و از این راه فاصله تا لبه کهکشان در ان امتداد معلوم گردد.

4.انجام همین محاسبه در همه امتداد ها تا شکل تقریبی کهکشان به دست اید.

بررسی هایه جدید، تصیحی را در محاسبات کاپتین به خاطر اثر ماده 5487 میان ( ستاره ای وارد میکند و شکل کهکشان به صورت عدسی دوسو ) کوژ به قطر 100000 سال نوری به دست میابد.

---

قسمت هایه بعدی بخش کهکشان : مطالعه کهکشان ما به کمک خوشه های کروی | دوران کهکشان ما

ابرها و جو زهره ::.

قرائن زیر حاکی از ان اند که سیمای مرئی زهره، متشکلز لایه ای از ابرهایه چگال است:
1.روشنی زهره.ابرها منعکس کننده خوبی اند و سنگ ها منعکس کننده های بدی.

2.تا کنون از روی زمین، از هیچ نشانه سطحی ثابتی بر زهره عکس برداری نشده است. عسک هایه معمولی قرص مایل به زرد یکنواختی را نشان میدهند.

3.اطلاعات به دست امده از سفینه ایی که از نزدیکی سیاره گذشته اند.

4.مطالعه تغییرات روشنی ستاره قلب الاسد، هنگامی که زهره در سال 1959 از مقابل ان عبور کرد.

تا انجا که می دانیم، ارتفاع قاعده ابرها 30 کیلومتر و ارتفاع راس انها در حدود 70 کیلومتر از سطح سیاره است.

چون اب در زهره وجود ندارد و یا مقدار ان فوق العاده کم است، قطراتی که ابرها به وجود می اورند، اب نیست. پیشناهاد هایی که در مورد ترکیب این ابرها شده است، از غبار تا اسید سولفوریک را شامل می شود.( فرضیه اسید سولفوریک بیشتر خواص ابرهای زهره را به طرز موفق امیزی تبیین میکند.)

نتایج دیگری از پژوهش در پوشش زهره حاصل امده، عبارت است از:
1.جو تحتانی( از سطح تا قاعده ابرها در 30 کیلومتری ) بسیار خشک و سوزان است. در این ناحیه جریان های جوی شدید در امتداد قائم ( همرفتی ) وجود دارد.

2.در جو تحتانی سرعت باد هایه افقی بسیار کم است؛ از 3 تا در 10 کیلومتر در ساعت رقم قابل قبولی برای این سرعت ها به شمار میرود.

3.در جو فوقانی جریان های بسیار شدید باد های افقی وجود دارد. رقم 240 کیلومتر در ساعت برای این باد ثبت شده است.

4.در راس لایه ابر، دما نزدیک به 15- درجه سانتی گراد و فشار، کسر کوچکی از فشار جو زمین در سطح دریاست.

5.از راس ابرها به بالا فشار کاهش پیدا میکند ولی دما همچنان 15- درجه سانتی گراد باقی میماند.

6.ماده شیمیایی اصلی جو زهره گاز کربنیک است که نزدیک به 97 درصد وزنی ان را تشکیل میدهد.سه درصد باقی مانده شامل مقادیر اندکی مانند اکسیژن، مونوکسید کربن، بخار اب، نیتروژن، اسید ئیدروکلریک و ئیدروفلوریک، و مقدار اندکی امونیاک و مقدار زیادی ذره های غبار است.

7.زهره دارای میدان مغناطیسی نیست و اگر هم باشد، شدت این میدان کمتر از یک درصد شدت میدان مغناطیسی زمین است. زهره دارای کمربندی از ذرات پر انرژِی به دام افتاده هم نیست.

8.زهره دارای یون کره است و این یون کره بر هم کنش شدیدی با ذراتی که باد خورشیدی ان را منتقل میکند دارد.

حقیقت ان است که زهره دست کم برای موجودات زمینی بهشت جهانگردان به شمار نمی رود. با دمای سطحی 480 درجه سانتی گراد، فشار 90 اتمسفر، اکسیژن کم، نبودن اب و وجود مقدار زیادی غبار در هوا و ابرهایی دهشتناک، جای چندان جالب توجهی نیست.

---

سیاره زهره هم به پایان رسید.!

سیاره بعدی : زمین و قمرش | Earth And Moon