مطالعه کهشان ما به کمک تلسکوپ های رادیویی ::.

مطالعه امواج رادیویی 21 سانتیمتری، که از ئیدرژن میان - ستاره ای گسیل میشود، بر دانش ما نسبت به ساختار کهکشان به میزان زیادی افزوده است.

مطالعه توزیع ئیدرژن در کهکشان ما، اندازه و شکل ان را، به صورتی که از روش های پیشین به دست امده، تایید میکند.

تحقیقاتی که با استفاده از امواج 21 سانتیمتری اتجام شده است حاکی از ان است که بخش عمده این ئیدرژن محدود به لایه نسبتا نازکی به قطر 1000 سال نوری است که ظاهرا در بعضی نواحی، خاصه در بازوهای مارپیچی، متمرکز است.

ساختار کهکشان ما ::.

در یک تصویر کلی، کهکشان ما از سه قسمت تشکیل شده است:
1. صفحه کهکشان | 2. هاله کهکشان | 3. هسته کهکشان.

صفحه کهکشان یا قرص کهکشان ناحیه ای است به قطر 100000 سال نوری و ضخامت متوسط تقریبا 2000 سال نوری. خورشید، بازوهای مارپیچی، خوشه های کروی باز، گاز و غبار کهکشانی و ناحیه های HII ( ئیدرژن یکبار یونیده ) و ستاره های پرنور و جوان که فراوانی عناصر سنگین در انها نسبتا زیاد است، همه در قرص کهکشان جای دارند. وجود ستاره های جوان در قرص کهکشان، معمول وجود گاز و غبار در این ناحیه است. چنان که دیدیم ویژگی هندسی صفحه کهکشان، ساختار مارپیچی ان است که در میانه قرن بیست، به کمک مطالعات نجوم رادیویی کشف شد.

هاله کهکشان رادیویی است که عمدتا به وسیله خوشه های کروی اشغال شده است. این ناحیه کم و بیش شکل کروی دارد و قطر ان در حدود یکصد هزار سال نوری است. در هاله کهکشان علاوه بر خوشه های کروی، توزیع پراکنده ای از ستاره های منفرد هم وجود دارد. هاله فهقد ناحیه HII است. ستاره های هاله همگی ستاره های پیر، از رده سنی 5 تا 15 بیلیون سال و با فراوانی ناچیز عناصر سنگین اند.

هسته کهکشان برامدگی مرکزی کهکشان است که قطری در حدود 10000 سال نوری دارد. غبار میان ستاره ای موجود در قرص کهکشان، رویت هسته کهکشان را در طول موج های مرئی ناممکن ساخته است. از این رو مطالعه هسته به روش رادیویی و تابش X و گاما انجام میگیرد. وجود این تابش ها حکایت از وقوع رویداد های قهر امیز در مرکز کهشان میکند.

ماده تاریک در هاله کهکشان ::.

بخش اعظم ماده هاله کهکشان ما ( و کهکشان های دیگر ) نامرئی است. این ماده پنهان به صورت ستاره نیست. به صورت گاز هم نیست زیرا از طریق امواج رادیویی اشکار میشود. غبار هم نمیتواند باشد، چون نور های کهکشان دور دست را از لابلای هاله کهکشان میتوان دید. منجمان وجود این ماده پنهان را ( که ماده تاریک نام گرفته است ) از مدت ها پیش حدس میزدند. ام گمان نمیبردند که این قدر زیاد باشد! سرعت دوران ستاره های بیرونی در کهکشان ما و کهکشان های دیگر حکایت از وجود این ماده پنهان میکرد. اهنگ دوران ستاره ها به دور مرکز یک کهکشان بستگی به توزیع ماده در کهکشان دارد. اما حرکت مشهود ستاره های بیرونی کهکشان ها تندر از ان است که جرم کل اجرام مرئی و متعارف کهکشان جوابگوی ان باشد. اندازه گیری متعدد سرعت ستاره ها دال بر ان است که در کهکشان ما ( راه شیری )، نه 5487 دهم ماده، ماده تاریک است. مسئله ماده تاریک صرفا گریبانگیر کهکشان ما نیست بلکه مسئله حل نشده همه کهکشان ها و در واقع مسئله کل عالم است!!