سرعت افقی مناسب بین 30000 و 40000 كیلومتر در ساعت یا بین 8/2 تا 11/2 كیلومتر در ثانیه است.8 كیلومتر در ثانیه برای مدار های كوچك و 11 كیلومتر بر ثانیه مناسب مدار های بسیار بزرگ است.اگر سرعت افقی از 8 كیلومتر در ثانیه كمتر باشد سیاره در مدار قرار نخواهد گرفت و بر سطح زمین سقوط خواهد كرد.اگر این سرعت از 11/2 كیلومتر در ثانیه بیشتر باشد باز هم در مدار گردش به دور زمین قرار نخواهد گرفت.ولی این بار از میدان گرانش زمین خواهد گریخت.
معمولا 3 كار را كه برای پرتاب ماهواره باید انجام داد با هم تركیب می كنند.ماهواره را معمولا به كمك موشكی چند مرحله ای در مدار قرار می دهند.غرض اصلی از مرحله ی نخست این است كه ماهواره از كوتاه ترین مسیر ممكن(یعنی به خط مستقیم)از بخش غلیظ جو خارج شود و به مناسب ترین(اپتیوم)سرعت(كه اثر اصطكاك را حداقل می كند)دست یابد.مرحله های دیگر ماهواره را به حالت افقی در می آورد و سرعت مورد نظر را به آن می دهد.
قبل از پرتاب هر مرحله ی موشك با مقدار سوخت لازم پر می شود.هر مرحله پس از آن كه وظیفه اش را انجام داد از بقیه ی موشك جدا می شود.
یك موشك نمونه برای پرتاب ماهواره ممكن است شامل 3 مرحله و یك دماغه ی مخروطی باشد.دماغه ی مخروطی را روی ماهواره قرار می دهند تا هنگام حركت با كمترین مقاومت روبرو شود.
ماهواره وقتی بر مدار قرار گرفت الی الابد در آن خواهند ماند زیرا نیرو هایی كه بر ماهواره وارد می آیند یكدیگر را خنثی می كنند و نیروی كل صفر می شود.
در ارتفاع زیاد از سطح زمین تنها دو نیرو بر ماهواره وارد می شود این نیرو ها عبارتند از:
آ.نیروی گرانش
Fگرانش=6/7 ضرب در 10 به توان -8 Mmتقسیم بر r به توان دو
كه در آن M جرم زمین m جرم ماهواره و r فاصله ی میان مركز زمین و مركز ماهواره است.این نیرو و ماهواره را به جانب زمین می كشد.
ب.نیروی گریز از مركز
F=mvبه توان 2 تقسیم بر r
كه در آن m جرم ماهواره v سرعت در امتداد مسیر و r فاصله ی ماهواره از مركز مدار است.این نیرو نیرویی است دافعه كه می كوشد بر فاصله ی میان ماهواره و زمین بیفزاید.

ادامه در بخش بعد...

یك ماهواره ی زمینی شیئی است ساخته ی دست آدمی كه بر مداری تقریبا مستدیر(بیضوی)بر گرد زمین می گردد.
نخستین ماهواره موسوم به اسپوتنیك 1 در4اكتبر 1957 در اتحاد جماهیر شوروی سابق به فضا پرتاب شد.اسپوتنیك 1 كره ای بود به وزن 83/6 كیلوگرم و به قطر 58 سانتیمتر.
این ماهواره زمین را بر مداری بیضوی با حضیض زمینی 250 كیلومتر و اوج زمینی 934 كیلومتر دور می زد و هر بار گرد آن به دور زمین 96 دقیقه به طول می كشید.اسپوتنیك 1 در طول عمر خود از زمان پرتاب تا موقعی كه در جو زمین متلاشی شد راهی برابر با 590 ملیون كیلومتر را پیمود.
برای پرتاب یك ماهواره باید 1_آن را به ارتفاع لازم از سطح دریا رساند 2_آن را در امتداد درست قرار داد. 3_و تندی مناسب را به آن داد.
ماهواره را باید به ارتفاع چند صد كیلومتری برد تا اثر اصطكاك جوی بر حركت مداریش حداقل شود.اگر مدار مستدیر در نظر باشد باید سرعتی عمود بر شعاع زمین به آن داده شود.اگر مدار بیضوی مورد نظر است،سرعتی كه به آن می دهیم باید اندكی از عمود انحراف داشته باشد.
ماهواره را باید در زاویه ای مناسب با نصف النهار قرار داد.این زاویه ی مناسب مصالحه ای است بین حداكثر استفاده ی ممكن از سرعت موجود كه معلول دوران زمین بر گرد محورش است و بیشترین گستره ی ممكن عرض های جغرافیایی برای مشاهده و رصد ماهواره.
برای آن كه از سرعتی كه حركت وضعی زمین به ماهواره می دهد بیشترین استفاده ی ممكن به عمل آید باید ماهواره در استوا و جانب مشرق پرتاب شود زیرا در این صورت سرعت موجود حداكثر و در حدود 1600 كیلومتر در ساعت خواهد بود.
هر شیئی كه در استوا باشد به عبارت یك بار گردش به دور زمین در هر 24 ساعت (پیرامون زمین 40000 كیلومتر است)دارای چنین سرعتی نسبت به فضا است.چنین ماهواره ای را تنها ناظرانی می توانند ببینند كه در استوا یا در نزدیكی آن اند ماهواره فقط اطلاعاتی درباره ی عرض جغرافیایی 0 درجه به ما خواهد داد.
برای آن كه ماهواره ای را همهی ناظان زمینی ببینند و علاوه بر این بیشترین اطلاعات فراهم آید باید ماهواره در امتداد شمال و جنوب حركت كند ولی این وضعیت امكان استفاده از سرعت موجود را نفی می كند.

توجه ::. با سلام. عزیزان ما در ارسال های قبلی وبسایت توضیحاتی 5487مختصر در مورد اجزای افرینش جهان دادیم ولی الان در این پست ها همناطور که قبلا گفتم بار دیگر این اطلاعات را در اختیار شما میگذاریم اما این دفعه کاملتر. به امید موفقیت برای شما. 5487 یاحق .:: توجه

---

اجزا تشکیل دهنده جهان ::.

زمینی که بر ان زندگی میکنیم یک سیاره است - یکی از چند سیاره ای که به دور خورشید میگردند. چشمه برهنه میتواند خورشید، چند سیاره، یک قمر ( ماه )، چند هزار ستاره، تیرهای شهاب و گهگاه ستاره دنباله دار ار ویت کرد.

این اجرام اسمانی، اجزائی هستند که عالم را تشکیل میدهند، کم و بیش به همان صورتی که خانه ها، مساجد، بیمارستان ها و گردشگاها اجزا تشکیل دهنده یک محله هستند.

تا جایی که دانش ما اجازه میدهد، عالم از ستاره ها ( بیلیون ها بیلیون ستاره )، سحابی، سیارک، اقمار، ستاره های دنباله دار و غیره تشکیل شده است.

ستارگان ::.

ستاره ها گوی های بسیار بزرگ از گاز بسیار گرم اند که به واسطه نورشان میدرخشند. دمای انها در سطح، هزاران درجه و در داخل، بسیار بیشتر است. در این دماها، ماده نمیتواند به صورت جامد یا مایع وجود داشته باشد. گازهایی که ستاره هارا میسازند، بسیار غلیظ تر از گازهایی هستند که معمولا بر سطح زمین وجود دارد. چگالی فوق العاده این گازها معمول فشارهای عظیم داخل ستاره ها است.

ستاره ها در فضا حرکت میکنند، اما حرکت انها به اسانی مشهود نیست. در طول یکسال رد هیچ تغییری در وضعیت نسبی ان نمیتوان یافت. حتی در هزاران سال نیز حرکت قابل ملاحضه ای در ان مشهود نمی افتد. نقش و الگوی ان در حال حاضر کم و بیش دقیقا همان است که هزار سال پیش بود. این ثثبات، پیامد فاصله عظیمی است که میان ما وانها وجود دارد. با این فواصل، چندین هزار سال طول میکشد که تغییر قابل ملاحظه ای در نقش ستاره ها پدید اید؛ این ثبات ظاهری مکان ستاره ها موجب شد که نام متداول "ثوابت" به انها اطلاق شود.

---

قسمت های بعدی عالم: سحابی ها | سیارات

مقدمه::.
تلسكوپ های بسیار خوبی با استفاده از مصالح ساده ولی با علاقه و زحمت زیاد به دست منجمان متفنن كه تعدادشان همواره در حال افزایش است طرح و ساخته می شود.
ساختمان بعضی از تلسكوپ های دست ساخت ساده است برخی دیگر از حیث پیچیدگی شانه به شانه ی وسایلی می ساید كه در كارگاه های تخصصی ساخته شده اند.در هر مورد تصمیم های زیادی را باید در جریان ساختن تلسكوپ اتخاذ كرد.
نخستین تصمیمی كه باید گرفت این است كه آیا می خواهیم تلسكوپی شكستی بسازیم یا تلسكوپی بازتاب.برتری های نسبی هر كدام را در زیر بر می شمریم.

آ.مزایای تلسكوپ شكستی
1.از این دو نوع تلسكوپی كه شیئی آن عدسی است در صد نوری كه منتقل می كند اندكی بیشتر است-یك عدسی با قطر آزاد 12/5سانتیمتر معادل آینه ای است به قطر آزاد 13/75 سانتیمتر.
2.بررسی نواحی وسیع از آسمان با تلسكوپ های شكستی به وجه كار آتری انجام می گیرد.میدان یك تلسكوپ بازتابی باید محدود به كسری از درجه باشد.
3.هزینه ی نگهداری و تعمیر تلسكوپ ها كم است و برای تلسكوپ های شكستی اندكی كمتر است.اندود آلومینیومی آینه به تدریج خراب می شود و باید هر چند سال یك بار تجدید شود.تلسكوپ شكستی با گذشت زمان زوال نمی پذیرد.تنظیم های آن یك بار كه انجام شد برای همیشه خواهد بود.

ب.مزایای تلسكوپ بازتابی
1.آینه كاملا غیر رنگی (آكروماتیك)است حال آن كه در عدسی حتی پس از تصحیح نقیصه ی رنگی اندكی باقی می ماند.
2.برای كاستن نقیصه ی رنگی به حد اقل قابل قبول باید نسبت فاصله ی كانونی تقسیم بر قطر عدسی شیئی بزرگ مثلا 15 تا 20 باشد در حالی كه شیئی آینه ای كجنمایی رنگی ندارد و فاصله ی كانونی معمولا 3،4 ویا 5برابر قطر است.كوچك بودن نسبت فوق به معنی كوتاه بودن لوله ی تلسكوپ است و در نتیجه سوار كردن و حمل و نقل آن از جایی به جای دیگر آسان خواهد بود.همچنین تلسكوپ های شكستی ای كه نسبت كانونی شان بزرگ است از نظر كار عكس برداری كند اند.شیئی های آینه ای در كار عكس برداری اجرام منفرد و خوشه های ستاره ای هر دو بسیار كار آتر اند.
3.احتمال موفقیت در ساختن تلسكوپ بازتابی خاصه برای یه مبتدی بیشتر است.برای یك مبتدی احتمال این كه بتواند یك آینه ی كاو خوب با انحنای مناسب در چهار سطح كه دوتای آنها باید بر هم منطبق شود بساز.
4.هزینیه ی تلسكوپ بازتابی نیز كمتر است.هزیه ی ساخت یك تلسكوپ بازتابی معمولا كمتر از 50 در صد هزینه ی ساخت تلسكوپی شكستی با شیئی ای به همان اندازه است.
بیشتر منجمان متفنن پس از سنجیدن این عوامل تصمیم به ساختن تلسكوپی بازتابی می گیرند.دستورالعمل مشروح برای هر دو نوع تلسكوپ در زیر خواهد آمد.

جبار ( Ori )، شکارچی ::.

زمان رسیدن به نصف النهار: 5 بهمن؛

مساحت: 594 درجه مربع

این صورت فلکی شاید شناخته شده ترین و زیباترین صورت فلکی در اسمان است. هیچ یک از صورت های فلکی دیگر تا این حد شباهت به نامش ندارد. جبار شمال ستارگان درخشان فراوان است. ستاره های صورت فلکی جبار شباهت به یک شکارچی لاف زن داردکه از هزارها سال پیش در سراسر جهان شناخته شده است.

ستاره ها ::.

ستاره الفای جبار به نام ابط الجوزا ( از نام عربی "خانه دو پیکر" با اشاره به صورت فلکی جوزا گرفته شده است ) با فاصله 310 سال نوری، که شانه شرقی شکارچی را نشان میدهد. طیف ان از نوع M2 Iab و قطرش از مداز مریخ به دور خورشید بزرگتر است. این ستاره با قدر 5/0 و روشنی زیاد و رنگ قرمزش، به ما اجازه میدهد که ان را به خوبی و با چشم غیر مسلح ببینیم. ستاره بتا یا رجل جبار ( قدم جبار ) یک ابر غول ابی - سفید درخشان با طیف B8 Ia به فاصله 910 سال نوری، یکی از درخشنده ترین ستارگان اسمان با قدر 1/0 است. ستاره ( تتا - 1 ) تراپزیوم ( ذوزنقه ) یک ستاره چهارتایی در یک خوشه بسیار جوان واقعه در مرکز سحابی جبار است.

اجرام عمقی اسمان ::.

M42، به عنوان سحابی جبار و همدم ان M43، هر دو به فاصله 150 سال نوری از ما، در زیر کمربند جبار در منطقه شمشیر جبار قرار گرفته اند. ابرهای سبز رنگ سحابی جبار و ستاره تتا ان ، با دوربین های دو چشمی هم مشاهده میشوند، اما از درون تلسکوپ کوچک بسیار تماشایی تر است.

---

صورت فلکی بعدی: جدی ( Cap )، بز دریایی یا بزغاله

جام ( Crt ) | غراب . کلاغ ( Crv ) ::.

جام ( Crt ) ::.

زمان رسیدن به نصف النهار: 5 اردیبهشت؛

مساحت: 184 درجه مربع

جام یا پیاله به وسیله کلاغ برای اپولو حمل شد. گاهی نیز گفته شده که این جامی از شهد بوده که توسط خدیان المپ نوشیده شده است. در حدو 25 درجه جنوب ستاره دم شیر ( ذنب الاسد )، ستاره بتای اسد، جامی به صورت کوچک و شمال ستارگانی 5487 نه چندان درخشنده قرار گرفته است. با کمی حالت تخیل، شما هم ممکن است بتوانید جام یا پیاله ای را در این مکان ببینید. در منطقه جام تعداد زیادی کهکشان ها قرار دارند اما مشاهده انها از درون تلسکوپ اماتور غیر ممکن است.

-------------------------------------------

غراب ( CRV ) ::.

زمان رسیدن به نصف النهار: 20 اردیبهشت؛

مساحت: 184 درجه مربع

بر اساس افسانه ها، غراب در قابل یک کلاغ یا زاغی شناخته میشود که فرستاده شده تا جامی از اب برای اپولو بیاورد. او در این راه کوتاهی کرد و در نتیجه او را به اسمان راندند و تبعید نمودند. در نتیجه او در کنار جام یا پیاله نشانده شد بدون ان که بتواند ابی از ان بنوشد. چهار ستاره اصلی غراب، حالت شبیه به یک ذوزنقه را دارند که میتوان انهارا در زیر ستارگان صورت فلکی سنبله در جنوب غربی ستاره درخشان سماک عزل به سادگی تشخیص داد. غراب دارای چندین کهکشان است، اما هیچ کدام درخشنده تر از قدر یازده نیستند

---

صورت فلکی بعدی: جبار ( Ori )، شکارچی

تلسكوپ 5 متری قسمت دوم::.
ب:عظمت تلسكوپ 5متری
توان های این تلسكوپ عظیم اند به اندازه ی یك ملیون چشم آدمی نور جمع می كند.با آن می توان نور یك شمع را از فاصله ی 5487 16000كیلومتری دید.دو برابر تلسكوپ 2/5 متری كوه ویلسون-یعنی تا فاصله ی 2000 ملیون سال نوری در فضا نفوذ می كند.

پ:برنامه ی تحقیق و دستاورد ها
هدف اصلی این تلسكوپ مطالعه ی 3 حوزه از مسایل عمده ی نجوم بوده است:تكامل ستاره ها ،ساختار جهان و سرشت ماده ی آن.
در نخستین سال های بهره برداری از این تلسكوپ نتیجه ی مهمی عاید آمد.تلسكوپ جدید نشان داد كه خط كش قبلی فواصل نجومی نادرست بوده است فاصله ی كهكشان بزرگ امرات المسلسه كه تا آن زمان 750000 سال نوری بر آورد می شد در سال 1952 به مقدار 1500000 سال نوری و بعدا به دو ملیون سال نوری افزایش یافت.
در سال های 1960 از تلسكوپ 5 متری برای مطالعه ی انتقال سرخ بسیار بزرگ طیف نوری اختر نما ها (كوازار ها)اجسام ستاره مانندی كه به عنوان چشمه های گسیل امواج رادیویی شناسایی شدند استفاده شد.

تلسكوپ های فضایی هابل::.
جو زمین اثرات محدود كننده ای بر دید تلسكوپ های مستقر بر سطح زمین دارد.تلاطم های خرد جوی وجود غبار و رطوبت و آلودگی های نوری كیفیت دید با تلسكوپ های بزرگ را كاهش میدهد.به علاوه جو زمین برخی از طول موج های نور را كاملا جذب می كند.از این رو تلسكوپ های بزرگ را در ارتفاعات بلند و در نقاطی كه جو نسبتا پایدار است مستقر می كنند.جو زمین موجب می شود كه توان تفكیك بهترین تلسكوپ های زمینی از یك ثانیه ی قوس كمتر نباشد.(توان تفكیك در سال های اخیر به 0/5 ثانیه ی قوس رسیده است).برای رهایی از اثارت محدود كننده ی جو باید تلسكوپ را در مداری بیرون جو زمین یا بر سطح ماه قرار دارد و از سطح زمین آن را كنترل كرد.تلسكوپ فضایی هابل بزرگترین تلسكوپی است كه تا كنون بیرون جو زمین مستقر شده است.حد تفكیك آن فقط 0/05 ثانیه ی قوس است یعنی عالم را با ظرافت و حساسیتی بیست برابر تلسكوپ های زمین می نگرد و هیچ دریچه ای از نور مرئی بر چشم تیز بین آن بسته نیست.
آینه ی شیئی تلسكوپ فضایی هابل 2/4 متر است و در گستره ی تابش های مرئی فرابنفش و فروسرخ كار آمد است.تلسكوپ و تشكیلات آن با وزنی در حدود 12 تن در سال 1990 به وسیله ی یك شاتل فضایی در ارتفاع 600 كیلومتر از سطح زمین بر مدار قرار داده شد و هر 95 دقیقه یك بار گرد زمین می گردد.تلسكوپ فضایی هابل یكی از گران ترین و كار آمد ترین ابزار های نجومی است كه تا كنون ساخته شده است.

تلسكوپ 5 متری::.
الف:تاریخچه ی ساخت
اصول فیزیكی تلسكوپ 5 متری همان اصول فیزیكی تلسكوپ های كوچك است.اما مسائل مهندسی ساخت آینه ای به وزن تقریبی 15 تن و طرح دستگاهی كه در مجموع نزدیك به 500تن وزن دارد بسیار عظیم است.
مسایل اساسی طرح و ساخت آن عبارت است از:
1_انتخاب جنس آینه
2_فرایند قالب ریزی و سرد كردن تدریجی آن
3_تراشیدن صیقل زدن و اندودن آلومینیوم
4_طرح و ساخت پایه
5_انتخاب مكان مناسب
آ.ماده ای كه برای آینده به كار می رود باید سخت،سنگین و هم گن باشد باید به آسانی سیقل پذیر باشد و بتواند تا مدتی دراز این صیقل را خفظ كند و با تغییرات معمولی دما فقط اندكی منبسط شود.همه ی این عوامل بسیار با اهمیت اند زیرا 5487 كه سطح آینه باید دقتی در حدود یك ملیونم سانتیمتر داشته باشد.
پس از آزمون مصالح بسیار انتخاب به دو مورد محدود شد:كوارتز گداخته و نوع خاصی از شیشه ی پیركس.ضریب انبساط گرمایی كوارتز گداخته بسیار كم پنج مرتبه كمتر از پیركس است.ولی تراش برای قالب ریزی یك قرص كوارتزی دو سال طول كشید و از آن صرف نظر شد.انتخاب نهایی نوعی شیشه ی پیركس بود كه برای این منظور ساخته شده بود.
ب.قالب ریزی نخستین قرص 5 متری در 25 مارس 1934صورت گرفت كه به كمك ملاقه هایی بزرگ بیست تن شیشه ی گداخته در قالب های آماده ریخته شد و این كار خود یك روز تمام طول كشید.جریان سریع گاز ملتهب شیشه را هم در كوره و هم در قالب در دمای 2000 فاراد نگه می داشت.
به رغم همه ی احتیاط و توجهی كه در طرح به كار رفته بود حادثه ی كوچكی نخستین قالب ریزی قرص را ضایع كرد.قرص دوم در دوم دسامبر بدون اشكال ریخته شد و كار پس از 10 ساعت با موفقیت پایان یافت.سپس در اجاق سرمایش قرار داده شد تا به تانی بسیار سرد شود.این طریقه ی خنك كردنبرای جلوگیری از تنش ها و تغییر شكلهایی كه ممكن است از سرد كردن سریع حاصل شود بسیار مهم است.
دمای اجاق به طور الكتریكی كنترل و با دقت تمام به میزان معینی در هر بیست و چهار ساعت یك بار كاهش داده می شود.پس از ده ماه قرص تا حد دمای معمولی سرد شد و آشكار شد كه از نظر ساخت به همان كمالی است كه مورد نظر بود.
پ.تراش و صیقل دادن با ماشینی انجام شد كه مخصوص این كار ساخته شده بود و در آن سنباده ای سطح قرص را می سایید.
برای تراش اولیه كه به قرص شكل كروی كاوی می داد از سایای كاربید زبری به نام ناتالون مخلوط با آب استفاده شد.بعدا به ترتیب سایای ظریف تری به كار برده شد تا سطح سهمی وار كامل حاصل آید.
برای آنكه اثر گرمای حاصل از اصطحكاك به هنگام تراش به حد اقل رسانده شود جریان تراش به كندی انجام شد-چهار سال تراشیدن و صیقل زدن مدام لازم بود تا آینه سر انجام برای اندودن آلومینیوم آماده بشود.
ت.طرح و ساختن پایه ی استقرار آن حاكی از پیشرفت های بزرگی بود كه در آن سال ها در مهندسی حاصل شده بود.
آینه ی صیقل زده را كه نزدیك به 15 تن وزن دارد می توان بدون كمترین افتادگی یا خمیدن به هر امتدادی قراول رفت.
لوله ی تلسكوپ كه آینه را چنین به كمال جابجا می كند متجاوز از یكصد تن وزن دارد و از لحاظ طراحی سازه ی كار شایان توجهی به شمار می رود.این لوله در حقیقت بخش مركزی مربع شكل میان تهی و صلیبی دارد با حلقه هایی صلب در هر انتها و چنان متوازن است كه به آسانی می توان آن را با دست به هر سمتی حركت داد هرچند كه معمولا توسط موتور الكتریكی كوچكی حركت داده می شود.
ث.پژوهشی دقیق به انتخاب مكانی مناسب انجامید.
منطقه ای كه در حد فاصل 30درجه و 35 درجه عرض جغرافیایی شمالی قرار داردمكان مطلوب است.از این عرض های جغرافیایی میتوان نواحی مهمی از نیم كره ی جنوبی آسمان را رصد كرد و در عین حال ستارگان دور قطبی شمالی به ارتفاع قابل ملاحظه ای بالا ی افق خواهند بود.این ملاحظات جست و جوی مكان را به قسمت هایی از كالیفرنیا ،نیومكزیكو وآریزونا و ایالت های دیگری كه در این منطقه قرار دارند محدود كرد.
عوامل دیگری نیز در این انتخاب مموثر اند:1_ارتفاعی بین 1800 تا 2400 متر از سطح دریا 2_تعداد زیاد شب های بی ابر در طول سال 3_فقدان مطلق زلزمه حتی زلزله های خفیف 4_دسترسی آسان به یك شهر بزرگ.
ارزیابی نقاط مختلف به انتخاب مونت پالورما در 130 كیلومتری شمال شرقی سان دیه گو در كالیفرنیا انجامید.
در آنجا تلسكوپی كه بزرگترین چشم نامیده شده است به كار پر عظمت كاویدن اسرار جهان مشغول بوده است.

---

این بخش را به دلیل طولانی بودن به دو بخش تقسیم كردیم كه بخش دوم را در قسمت بعد قرار می دهیم.
قسمت های بعد : 5487 بخش دوم تلسكوپ 5 متری|تلسكوپ فضایی هابل

تلسكوپ های بزرگ::.
منجمان در جست و جوی دایم خود برای دانش تلسكوپ هایی هر چه بزرگتر طرح می كنند.این تلسكوپ ها آنان را به رویت ستاره هایی قادر می سازد كه به علت نور كمشان بادستگاه های كوچك تر دیده نمی شوند.تلسكوپ های بزرگ تر جزئیات بیشتری از كهكشان های دور دست را آشكار می سازند كه مطالعه ی آنها به فهم كهكشان ما كمك می كند.
به این ترتیب منجم امید وار است كه مسائل بنیادی علم خود را پاسخ گوید.این دانش شواهد با اهمیتی از تاریخ گذشته و از آینده ی محتمل جهان را در اختیار ما می گذارد.
تلسكوپ معروف مونت پالومار در ایالات متحده كه به سال 1948تكمیل شد بر كوه پالوماردر ایالات كالیفرنیا واقع است.شیئی آن آینه ای است به قطر 5 متر.
این تلسكوپ به مدت ربع قرن بزرگترین تلسكوپ نوری دنیا بود.این تلسكوپ را به نام اختر شناس بلند آوازه ی آمریكایی جورج ارلی هیل تلسكوپ هیل نامیده اند.
ساختمان تلسكوپ بزرگتری در اوایل دهه ی 70در اتحاد شوروی سابق كامل شد.این تلسكوپ در شمال غربی تفلیس قرار دارد.قطر آینه ی آن شش متر است و در لوله ای 25 متری كار گذاشته شده است.استقرار آن سمت ارتفاعی است و رایانه ی رقمی پیچیده ای دنبال كردن اجرام سماوی را كنترل می كند.این تلسكوپ متاسفانه به دلیل نقیصه های اپتیكی چندان كار آمد از آب در نیامده است.
ساخت تلسكوپ هایی با آینه های بزرگ تا دهه ی 1980 بسیار گران بود.امروزه روش های ساخت و طراحی جدید امكان ساخت تلسكوپ های بسیار بزرگ را میسر ساخته است.حال دیگر ساخت آینه ای به قطر 5 یا 6 متر كار دشواری نیست.متخصصان میتوانند آینه های بزرگی بسازند كه بسیار سبك تر از آینه های نسل قبل است.به علاوه با یاری تكنیك های پیشرفته اپتیكی و الكترو نیكی می توان با تركیب تعداد تعداد زیادی آینه ی كوچكتر آینه ای ساخت كه معادل یك تك آینه ی بسیار بزرگتر است.
بزرگترین تلسكوپ از این نوع 5487 بر فراز ماو ناكی در هاوایی جای گرفته است.دو تلسكوپ ده متری كه تلسكوپ های كك Iو ككII نام دارند در ارتفاع 4100متری این كوه استقرار یافته اند.هركدام از 36 قطعه ی آینه ی 1/8متری تشكیل شده است.ككI كار خود را از اوایل دهه ی 1990 آغاز كرد.كك I و كك II با هم در پژوهش های تداخل سنجی نجومی به كار می روند.
4 تلسكوپ عظیم 8 متری نیز برای استقرار در كوهستان شیلی در دست ساخت اند.توان جمع آوری نور آن ها مجموعا با یك تلسكوپ 16 متری است و توان تفكیك آن ها بسی بیشتر از تلسكوپ های ك است.

---

قسمت بعد : تلسكوپ 5 متری

 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 5487 تلسكوپ های بازتابی
مقدمه::.
نام نیوتون با این تلسكوپ قرین است.در تلسكوپ بازتابی كار عدسی شیئی را یك آینه انجام می دهد.به جای عدسی آینه ای كاو موجب همگرایی نور ورودی می شود.تصویری كه توسط آینه تشكیل می شود با یك چشمی كه اساسا همان چشمی تلسكوپ نوع شكستی است مشاهده می شود.تقریبا آن چه در باره ی تلسكوپ شكستی گفته شد در اینجا نیز قابل اطلاق است.
نقره اندود كردن آینه::.
بر خلاف آینه های خانگی بر روی آینه ی تلسكوپ یعنی بر سطح كاو آن یك لایه نقره قرار داده می شود و شیشه صرفا تكیه گاه نقره به شمار می رود.قرار گرفتن نقره بر سطح پیشین شیشه جذب نور را از میان می برد.نور از شیشه نمی گذرد و بر اثر جذب قسمتی از شدت خود را از دست نمی دهد.اشكال كار این است كه لایه ی نقره ی بی حفاظ پس از مدتی كدر می شود و باید هر از چندگاه آینه را مجددا نقره اندود كرد.
در سال های اخیر فرایند آلومینیومی كردن به تدریج جانشین نقره اندود كردن شده است.اخیرا پی برده اند كه بخار آلومینیوم چون بر شیشه بنشیند سطح درخشانی را پدید می آورد كه از بسیاری لحاظ بر سطح نقره ای برتری دارد.اندودا باید در خلاء انجام گیرد.آلمینیومی كه به این طریق اندود شود كدر نمی شود.در نخستین برخورد با هوا روی آن را لایه ی نازك شفاف و بسیار سختی از اكسید آلومینیوم می پوشاند كه آلومینیوم زیری را از هر بر هم كنشی با هوا مانع می شود.
خصیصه ی برتر دیگر اندود آلومینیوم آن است كه نور فرابنفش را منعكس می كند.نقره منعكس كننده ی بسیار بدی برای این اشعه كوتاه موج است.
ولی نقره نور سرخ رنگ را بهتر منعكس می كند.نقره به طور كلی از نظر بازتاب تاحدب بهتر است.نقره در بهترین شرایط 95درصد كل نور و آلومینیوم فقط 90درصد آن را منعكس میكند.
طرح نور شناختی تلسكوپ::.
آینه در انتهای تحتانی لوله سوار می شود.نور بازتابیده تصویر را در وسط اشعه ی ورودی تشكیل می دهد.برای این كه بتوان این تصویر را مشاهده كرد باید آن را نقل مكان داد.معمولا این كار به یكی از دو راه زیر كه به وسیله ی نیوتون و هم عصر فرانسوی اش كاسگرن ابداع شده اند انجام می شود.
در روش نیوتون اشعه ی همگرای نور پیش از رسیدن به صفحه ی كانونی به وسیله ی آینه ای تخت قطع می شود.این آینه اشعه را از بدنه ی لوله به چشمی هدایت میكند.در پاره ای موارد به جای آینه منشور منعكس كننده به كار می رود.
در روش كاسگرن اینه ای كوژ كار منحرف كردن نور را انجام می دهد.شعاع های همگرا توسط آینه ای كوژ قطع می شود و از سوراخی كه در اینه ی شیئی ایجاد شده است به كانون آورده می شود.یكی از امتیازات این روش قابلیت انعطاف در فاصله ی كانونی شیئی است.چوم مجموعه ی كاملی از آینه های كوژ به همراه شیئی به كار رود فواصل كانونی متعددی در اختیار ما قرار می كیرد.
برخی از تلسكوپ های بازتابی هم به سیستم نیوتونی و هم به سیستم كاسگرن مجهزاند.
اینه یا منشور كوچك لا جرم مانع قسمتی از نور ورودی می شود.این كاهش نور نسبتا اندك است و كسر بسیار كوچكی از كل نوری را كه تشكیل می دهد بر شیئی می تابد.این مانع را نمی توان در چشمی دید و همان طور كه می توان حدث زد مزاحم تصویر نمی شود.

---

قسمت بعد: شكستی یا بازتابی؟