سیارک ها ::.

سیارک ها اجرام جامد کوچکی با شکل های نا منظم اند که مانند سیارت بزرگ به دور خورشید می گردند و تفاوت عمده ان ها با سیارات در اندازه ان ها است.ان ها را با نام ستارگان صغار یا سیارات خرد می شناسند.سرس بزرگترین سیارک،قطری برابر 800 کیلومتر دارد،اما قطر بسیاری از ان ها فقط حدود 3 کیلومتر است.نخستین سیارک در اول ژانویه 1801 کشف شد.از ان پس تعداد زیادی از ان ها کشف شده اند.تخمین زده می شود که با یک تلسکوپ بزرگ می توان از بیش از 100000 سیارک عکسبرداری کرد.

سیارک ها نیز با انعکاس نور خورشید می درخشند،ولی چون سطحشان کوچک است،مقدار نور منعکس شده بسیار اندک است.سیارک هارا بدون تلسکوپ نمی توان دید.

اقمار ::.

::. مشتری و قمر هایش .::

هفت سیاره از نه سیاره بزرگ هرکدام یک یا چند ماه دارند که به دور انها میگردند. این ها اقمار نامیده میشوند. زمین فقط یک ماه ( قمر ) دارد، در حالی که مثلا سیاره مشتری بیش از شصت ماه دارد.

تا سال 2004 میلادی بیش از هشتاد قمر برای سیارات منظومه شمسی کشف شده بود.

---

توجه ::. با سلام. عزیزان تا نزدیک یک هفته دیگر بخش اخبار وبسایت به فعالیت خورش رو اغاز میکنه و با اخبار تازه در خدمت شما عزیزان هستیم .:: توجه

قسمت های بعدی ::. ستاره های دنباله دار | شهابور ها

جدی ( Cap )، بز دریایی، بزغاله 5487::.

زمان رسیدن به نصف النهار: 29 شهریور

مساحت: 414 درجه مربع

صورت فلکی کم نور جدی در منطقه البروج، شاید اولین صورت فلکی است که از دوران ماقبل تاریخ شناخته شده است. تصویر بز یا ترکیب - ماهی در لوحه های به جا مانده از 30000 سال قبل بابلی کشف گردیده . اثار باستانی به همراه این صورت فلکی با آمالته آ نشان میدهد که بز به زئوس نوزاد و همچنین پان ( خدای شبانان ) شیر میداده است. در 2000 سال قبل، خورشید در حد اعلای خود در اسمان نیمکره جنوبی یعنی انقلاب زمستانی در نیمکره شمالی ( 4/23 درجه عرض جنوبی ) میرسید و این زمانی است که خورشید از مقابل این صورت فلکی عبور می نمود. به همین لحاظ این عرض جغرافیایی را به نام "مدار راس الجدی " خوانده اند که خورشید در این محل در نیمکره جنوبی میتواند عمود تابیده و بالای سر قرار گیرد. بهر حال امروز دیگر چنین نیست و خورشید در انقلاب زمستانی در جدی قرار ندارد بلکه مکان ان به لحاظ چرخش محور زمین در اثر "حرکت تقدیمی" جا به جب شده است.

ستاره ها ::.

اسن صورت فلکی ستاره قابل توجهی نداشته و درخشنده ترین انها از قدر سوم است.

اجرام عمقی اسمان ::.

M30 یک خوشه ستاره ای متراکم از قدر هفتم که در حدود 4 درجه ای جنوب جنوب شرقی زتای جدی قرار دارد.

توجه ::. ستاره جدی ( Jodai ) با این صورت فلکی فرق دارد لطفا در خواندن ان دقت کنید. نام این صورت فلکی جدی ( Jadi ) است .:: توجه

---

صورت فلکی بعدی ::. جوزا( Gem )، دو پیکر

سحابی ::.

سحابی، ابری وسیع متشکل از غبار و گاز است . گازهایی که انرا تشکیل میدهند بسیار رقیق و در دمایی کم اند. سحابی ها به علت نور خود نمیتابند بلکه بر اثر نور ستارگان مجاور قابل رویت هستند. در صورتی که به این ترتیب مرئی شده باشند ، به ستاره ای محو وابری می مانند. ولی به اندازه و ساختمان واقعی انها فقط به کمک تلسکوپ میتوان پی برد. سحابی های دیگر، تاریک اند و مانع نور ستارگانی میشوند که پشت انها قرار دارند.

سیارات ::.

سیارات اجرام تقریبا کروی جامد و بزرگی هستند که به دور خورشید میگردند. البته سیاره ای که بهتر از همه میشناسیم، زمین خودمان است. همه سیارات نسبتا سرد اند و بازتاب نور خورشید انهارا مرئی میکند، بعضی از انهارا میتوان هر چند وقت یکبار با چشم برهنه دید. ولی سه یاره را به کمک تلسکوپ میتوان مشاهده کرد. در نظر اول سیارات همانند انبوه ستاره هایی اند که در اسمان میدرخشند، ولی یک ناظر میتواند با کمک یکی از مشخصات زیرین، یا بیشتر سیاره را تشخیص دهد:
1. سیارات با نوری پایدار میدرخشند، در حالی که در مورد ستاره ها چنین نیست. نوری که از ستاره ها به چشم ما میرسد، به نظر میرسد که هم از نظر روشنی، به سرعت تغییر میکند. این تغییرات رنگ و روشنی همان چشمک زدن ستاره است.

2. سیارات اسمان سیر میکنند. سیاره ای که زمانی نزدیک ستاره ای بوده ممکن است بعدا در نزدیکی ستاره ای دیگر مشاهده شود . از طرف دیگر ستاره ها نسبت به یکدیگر ظاهرا مواضع ثابتی را اشغال میکنند. واژه سیاره خود به معنی "سیر کننده" است.

3. سیارات در تلسکوپ، یه صورت قرص های کوچک نورانی اند. هرچه بزرگ نمایی تلسکوپ بیشتر باشد، قطر قرص بزرگتر است. ستاره ها، حتی با بزرگترین تلسکوپ های موجود هم فقط به صورت نقاط نورانی به نظر میرسند. حتی با تلسکوپ 5 متری هم به صورت نقاطی که قطر قابل سنجشی ندارند به چشم میایند.

4. سیارات را فقط میتوان در نوار باریکی در اسمان دید. حرکت های انها به مرز های این نوار محدود است. البته ستاره هارا میتوان در هر قسمتی از اسمان یافت.

---

تبریک ::. با سلام. همانطور اطلاع دارید بین الملل امسال را به سال نجوم نامگذاری کرده اند و 5487بیشتر نجوم دانان و وبسایت های مربوطه تبریک عرض کردند ما هم سایر جمع امیدوارم در این سال، سال خوشی را داشته باشید و تبریک مارا هم پذیرا باشید . برای اطلاعات بیشتر به این سایت 5487مراجه کنین .:: تبریک 5487 ( با بهترین ارزو ها . Meta Astronomy Team )

قسمت های بعدی: سیارک ها ، اقمار

عوا::.
به كمك تلسكوپی كوچك می توان ستاره های دوگانه ی جالب توجه بی شماری را مشاهده كرد.فهرست ناقصی از این ستاره ها شامل،پی،دلتا،یوتا،كاپا،كسی،اپسیلون می شود.ستاره ی دوگانه ی آخرین به ویژه زیبا است: یكی از اعضای آن ستاره ی زرد درخشانی است و دیگری سبزی كم نور.

سنبله::.
این صورت فلكی از حیث سحابی غنی است و از این رو این منطقه از آسمان را دشت سحابی ها نامیده اند.در سنبله چند صدتا از این ابر ها كشف شده اند.
یك ستاره ی دوگانه دیگر هم درخور توجه است.این ستاره سومین ستاره ی پرنور این صورت فلكی گاما سنبله است.فاصله ی زاویه ای بین دو عضو آن در سال 1756 برابر 6 ثانیه بود.در سال 1836 دو ستاره به قدری به هم نزدیك بودند كه با بزرگترین تلسكوپ ها هم نمی شد آن ها را از هم تفكیك كرد .در1936 بار دیگر فاصله ی زاویه ای بین آن ها 6 ثانیه بود.یك دوره ی تناوب كامل این دو ستاره كه 180 سال طول می كشد رصد شده است.

---

قسمت بعد: رصد تیر ماه

اسد::.
ستاره ی درخشان قلب اسد ستاره ای دو گانه است.ندیم آن ستاره ای كمنور از قدر هشتم است.به احتمال زیاد قلب اسد یك ستاره ی دوگانه ی بصری است نه حقیقی.یك ستاره ی دوگانه ی بصری از دو ستاره تشكیل می شود كه چون در خط دید ناظری زمینی واقع اند نزدیك هم به نظر می رسند ولی در حقیقت در امتداد این خط به فاصله ی بسیار زیاد از هم قرار دارند.البته ستاره های یك دوگانه ی بصری مانند یك دوگانه ی حقیقی دور یك گرانیگاه مشترك نمی گردند.گاما اسد ستاره ی دوگانه ای حقیقی است و از زمره ی قشنگ ترین ستاره های دوگانه ی آسمان به شمار می آید و بهترین موقع مشاهده ی آن در تاریكی كامل نیست بلكه به هنگام مهتاب است.ستاره ی پرنور این منظومه ی دوتایی(باقدر ظاهری 2/2)طلایی رنگ است.ستاره ی كم سو تر (با قدر ظاهری3/6)آبی رنگ است.دو ندیم به كندی به دور گرانیگاهشان می گردند و یك دور كامل این حركت انتقالی در حدود 600 سال طول می كشد.
ستاره ی متغیر معروف و درخور توجه این صورت فلكی -R اسد است كه متغیری دراز دوره است.این ستاره كه در حداكثر روشنی خود كه با چشم برهنه هم دیده می شود به رنگ سرخ و از قدر 5 است و به هنگام حداقل شدت نور كه فقط با تلسكوپ می توان آن را مشاهده كرد ستاره ای از قدر دهم است.

---

قسمت بعد: رصد های خرداد ماه
به دلیل این كه در مورد دب اكبر توضیحات لازم داده شد از بر رسی ماه اردیبهشت خود داری می كنیم.
نكته: ستارگان را باتوجه به رنگشان می توان از نظر حرارت دسته بندی كرد:
ستاره های سرخ:دمایی حدود 3000 درجه در سطح.
ستاره های زرد یا سفید:حدود 6000 درجه در سطح مثل خورشید.
ستاره های آبی:بین 20000 تا 35000 درجه در سطح.

جوزا::.
M35 شیئی در خور مشاهده است.خوشه ای كروی است با شكلی بسیار جالب توجه.دو ردیف ستاره ی خرد به موازات یكدیگر در دو سوی خوشه قرار دارند.
ستاره ی راس پیكر پیشین(آلفا جوزا)ستاره ای سه گانه است.دوتا از این ستاره ها منظومه های دوتایی با دوره ی تناوب 300 سال اند.ستاره ی سوم تقریبا در هر ده هزار سال یك دور كامل را می پیماید.مطالعات طیف نمودی حاكی از آن است كه هر یك از این سه ستاره خود ستاره ای دوتایی است.به این ترتیب راس پیكر پیشین احتمالا منظونه ای تشكیل شده از 6 ستاره است.

كلب اكبر::.
ستاره ی شعرای یمانی دوگانه است.
در نزدیكی شعرای یمانی خوشه ی ستاره ای پراكنده ی M41 قرار دارد كه باچشم برهنه نیز دیده می شود.با تلسكوپی 7/5 سانتی متری می توان جزئیات آن را به خوبی دید.این ستاره ها دو گروه مجزا از هم را تشكیل می دهند كه ستاره ی سرخ رنگی در مركز آن ها به هم وصل می كند.

كلب اصغر::.
ستاره ی پرنور شعرای شامی دوتایی جالب توجهی است.ندیم آن یكی از كم جرم ترین ستاره های شناخته شده است و جرم آن كمتر از یك چهارم خورشید است.این ستاره فوق العاده كم سو است و فقط نوری معادل 1 صدهزارم نور شعرای شامی از آن ساطع می شود و از این رو نمی توان آن را با تلسكوپی كوچك دید.

قسمت بعد: رصد فروردین ماه

در حدود ساعن 9 یا ده شب صورت های فلكی جبار و ارابه ران در نزدیكی نصف النهار سماوی اند.
جبار::.
بدون شك جالب توجه ترین شیئ این صورت فلكی سحابی آن است.همه آن را شگفت آور ترین شیئ جهان می دانند با چشم برهنه به سختی قابل رویت است.ولی به زیبایی آن تنها به كمك یك تلسكوپ می توان پی برد.هر چه تلسكوپ بزرگتر باشد بهتر است.سهابی بزرگ جبار با شماره های M42 و NGC1976 نیز معروف است.رنگ آن به سبز متمایل است و شكلی كم و بیش نامنظم دارد.
جبار از حیث ستاره های دو گانه غنی است.بیش از هفتاد ستاره ی دو گانه در این صورت فلكی وجود دارد كه رجل الجبار و دلتا جبار از آن جمله اند.چند ستاره ی چندگانه نیز در آن وجود دارند.مثل تتا جبار.این شیئ با چشم برهنه ستاره ی منفردی است.تلسكوپ آن را به چهار ستاره ی جدا از هم تفكیك می كند كه واحد فشرده ای به شكل زوزنقه را می سازند.

ارابه ران::.
ستاره ی الفای آن ،عیوق،خود ستاره ای دوتایی است اما به كمك تلسكوپ تنها نمی توان به این مطلب پی برد.دوتایی بودن عیوق با مطالعه ی طیف نمودی آن آشكار می شود: چنین ستاره های دوگانه ای به دوتایی های طیف نمودی معروف اند.دو ندیم عیوق جرم های برابر دارند و مشخصات فیزیكی آن ها مشابه است.دوره ی تناوب گردش هر ستاره بر گرد گرانیگاه مشترك 104 روز است.
بتا ارابه ران نیز شایسته ی توجه بسیار است.این ستاره یك دوتایی گرفتی است.دو ندیم در صفحه ای گردش می كنند كه زاویه ی اندكی با خط دید می سازد.این دو در هر گردش موجب گرفت یكدیگر می شوند.دوره ی تناوب دوران كامل 3 روز و 23 ساعت و 2/5 دقیقه است.
خوشه ی ستاره ای بسیار زیبایی در ارابه ران جای دارد.M38 یا NGC1912 را معمولا چون صلیب موربی كه در هر بازوی آن دو ستاره ی بزرگ قرار دارد توصیف می كنند.

---

قسمت بعد: رصد های اسفند ماه

لامپ تصویر::.
لامپ تصویر وسیله ای است الكترونیكی كه به تلسكوپ وصل می شود و كارهای زیر را ممكن می سازد:
1_عكس برداری از ستاره ها و اجرام سماوی بسیار كم فروغی كه بدون این وسیله ممكن نخواهد بود.
2_كوتاه كردن زمان عكس برداری از هر جسم.
آنچه در این لامپ روی میدهد عبارت است از:
1_نور یعنی فوتو هایی كه از ستاره می آید بر فیلم عكاسی كانونی نمی شود بلكه بر یك صفحه ی حساس فوتو الكتریكی می تابد و از آن الكترون هایی آزاد می كند(اثر فوتوالكتریك).تعداد الكترون هایی كه آزاد می شود بسته به شدت نور است است مثلا هر فوتون 5 الكترون آزاد می كند.
گوشزد:در برخی مواقع از شعاع های نور صحبت می شود و در مواقع دیگر نور موج یا به بیان دقیق تر موج الكترومغناطیسی شمرده می شود.پدیده هایی نیز در علم وجود دارد كه توضیح آن ها فقط با این فرض میسر است كه نور از ذرات خردی به نام فوتون تشكیل شده است.
2_الكترون های آزاد شده در یك تكثیر گر نوری تكثیر می شوند.پنج الكترون چندین هزار الكترون می شود(گام مهم همین است!)
3_این الكترون ها كه تعدادشان زیاد است بر صفحه ی فلوئورسان تصویری پدید می آورند كه بسیار پرنور تر از تصویر حاصل از نور اصلی است.
4_البته از این تصویر پرنور می توان عكس گرفت.

در پی تقاضای یكی از دوستان برای توضیح دادن در مورد كلمه ی توان تفكیك من در این قسمت كمی راجع به این كلمه توضیح خواهم داد.
در واقع توان تفكیك از رابطه ی
توان تفكیك=2/52ضربدر10 به توان 5طول موج تقسیم بر قطر شیئی
به دست می آید كه چون طول موج 5 ضربدر10به توان منفی 5سانتیمتر(نور سبز)را در آن قرار دهیم رابطه ی بالا به دست می آید.
ذكر یك نكته ی مهم در اینجا ضروری است.آنچه در اینجا توان تفكیك یك دستگاه نامیده شده كوچكترین فاصله ی زاویه ای دو نقطه از یكدیگر است كه با این دستگاه قابل تفكیك است.هرچه این زاویه كوچكتر باشد گفته می شود كه توان تفكیك بیشتر است.

گروه دیگری از ستاره ها كه نورشان تغییر می كند به نام قیفاوسی ها معروف اند.به نظر می رسد این ستاره ها می تپند.بدین معنی كه اندازه ی آن ها به تناوب زیاد و كم می شود.روشنی قیفاوسی ها با اندازه ی آن ها متناوبا كم و زیاد می شود و وقتی انبساط شان ماكزیمم است از هر وقت دیگر پرنورتراند.
برخی اجرام كه چون ستاره هایی ابر مانند به نظر می آیند در حقیقت سحابی یعنی ابر های غبار و گاز اند ماهیت این سحابی ها نیز با رصد تلسكوپی آشكار شده است.
این بخش از توضیحات برای كسانی است كه بخش مربوط به تلسكوپ ها را مطالعه نكرده اند:
تلسكوپ ها بر دو نوع اند:شكستی و بازتابی.هر كدام یك شیئی(كه رو به شیئی مورد نظر است)دارند و یك جسمی كه رصد كننده از آن می نگرد.
شیئی تصویری از شئء دور دست تشكیل می دهد چشمی این تصویر را بزرگ می كند.
شیئی تلسكوپ شكستی یك عدسی است ولی شیئی تلسكوپ بازتابی یك آینه است.
تلسكوپ ها را بر اساس گشودگی یعنی اندازه ی قطر آزاد شیئی درجه بندی می كنند.گشودگی بزرگترین تلسكوپ شكستی جهان كه در رصدخانه ی یركیز واقع در ویلیامزبی در ایالات ویسكانسین آمریكا قرار دارد 101/1 سانتی متر است.گشودگی بزرگترین تلسكوپ بازتابی كه در نزدیكی تفلیس قرار دارد برابر 6 متر است.
در دو دهه ی اخیر تلسكوپ های بازتابی نوع جدیدی ساخته شده اند كه به جای یك آینه ی بزرگ و سنگین از چندین آینه ی كوچك تر سبك تشكیل می شود.این تلسكوپ را تلسكوپ چند گانه می نامند.بزرگترین تلسكوپ چندگانه تلسكوپ كك در ماوناكی هاوایی است كه بیش از 12 اینه دارد و مساحت كل سطح باز تابنده ی آن برابر با آینه ای به قطر 10 متر است.

فهرست برگزیده ای برای رصد كردن::.
به كمك یك تلسكوپ كوچك رصد های قابل توجه بی شماری می توان انجام داد.از این جمله اند:
آ.ستاره های دو گانه و چند گانه در گوشه و كنار آسمان
ب.ستاره های متغیر
پ.خوشه های ستاره ای
ت.سحابی ها
ث.كهكشان ها.
ستاره های متغییر كه روشنی آن ها به طور متناوب تغییر می كند شایسته ی توجه خاص اند.برای پی بردن به رفتار آن ها اطلاعات بسیار زیادی لازم است.تلسكوپ های بزرگ معمولا درگیر برنامه های دیگر اند و از این رو به ندرت به سمت این ستاره ها نشانه می روند.منجمان آماتور در تهیه ی اطلاعات مربوط به این ستاره ها كار مهمی را انجام می دهند.
در بقیه ی این فصل به ستاره های متغیر و نیز به اجرامی از گروه های آ.پ.ت و ث كه مورد توجه رصد كنندگان آماتور است اشاره خواهد شد.

---

قسمت بعد : صورت های دور قطبی شمالی
توجه:1-یه مدت نظرای وب خوب شده بود ولی الان دو باره كم شدن خواهشا نظر بدین
2-ما در این وبلاگ نظر سنجی ای برای فهمیدن و ارزیابی نظرات شما قرار داده ایم لطفا در آن شركت كنید

دب اكبر::.
ستاره ی عناق در وسط دسته ی آبگردان ستاره ای دو گانه است:قدر ظاهری عضو پرنور تر 2/1 و قدر عضو كم سو تر 4/2 است.این ستاره نخستین ستاره ی دو تایی ای است كه در 1650 كشف شد.زاویه ای كه به چشم ناظر این دو را از هم جدا می كند 15 ثانیه ی قوس است.(برای درك این مطلب به فصل اصول پیمایش مراجعه كنید)پژوهش های طیف نمودی بعدی نشان داد كه ستاره ی روشن تر این منظومه ی دو تایی خود ستاره ای دو تایی است كه عناق را ستاره ای سه گانه می سازد.
شیء جالب توجه دیگر در دب اكبر سحابی جغد است.این سحابی ابر بزرگ و گردی است كه شماره های كاتالوگی M97 یا NGC3587 مشخص شده است.
نخستین فهرست سحابی ها و خوشه های ستاره ای در سال 1781 به وسیله ی شارل مه سیه منجم فرانسوی(1817-1730)تالیف شد.این فهرست مشتمل بر 103 شی است كه بیش از نیمی از آن ها خوشه های ستاره ای اند(M97 یعنی شماره ی 97 در فهرست مه سیه).
كاتالوگ عمومی جدید (NGC)كه شامل فهرست جامع سحابی ها و خوشه ها است در سال 1888 در انگلستام منتشر شد و بعد ها نیز فهرست های مكمل به آن اضافه شده است.اكثر صحابی ها و خوشه های ستاره ای معمولا با شماره ی شان در كاتالوگ مزبور معروف اند.به این ترتیب M97 شی شماره ی 3587 در كاتالوگ عمومی جدید است.

دب اصغر::.



جدی ستاره ای دو گانه است.تفاوت دو ندیم ار لحاظ روشنی ظاهری بسیار زیاد است.قدر ظاهری یكی از ستاره های این منظومه ی دوتایی 2/0 است حال آن كه دیگری از قدر 9 است.برای رویت ندیم كم سو تلسكوپی 7/5 سانتیمتری و شرایط جوی خوب لازم است.این ندیم در ماه آبان زیر ستاره ی پرنور و در اردیبهشت بالای آن قرار دارد.

ذات الكرسی::.



ذات الكرسی از لحاظ ستاره های دو گانه خوشه های ستاره ای و اجرام دیگر برای رصد با تلسكوپ بسیار غنی است.ستاره ی آلفا در ذات الكرسی و نیز ستاره های اتا ،یوتا،سیگما دوگانه اند.ستاره ی سیگما مخصوصا از تركیب رنگی بسیار زیبایی برخوردار است.یكی از آن ها آبی سیر و دیگری سبز است.
یكی از زیبا ترین خوشه های ستاره ای (كه با عدد 7789 در كاتالوگ عمومی جدید مشخص شده)در ذات الكرسی قرار دارد زیبایی آن را همه ستوده اند.

قیفاوسی::.



دلتا قیفاوس ستاره ای دوگانه است.عضو پرنور تر ستاره ی متغیری است كه از لحاظ تاریخی دارای اهمیت است و هم اوست كه نام خود را به رده ای از ستارگان به قیفاوسی معروف اند داده است.ستاره ی ندیم دلتا قیفاوس ستاره ای از قدر 7/5 است.رنگ آن آبی و با تلسكوپی 2/5 سانتیمتری هم قابل رویت است.

---

قسمت بعد: رصد های بهمن ماه